NGƯỜI ĐÀN ÔNG GÙI ĐẠN VÀO CAO ĐIỂM TRONG CHIẾN DỊCH 1972
Ông Nguyễn Văn Khản là dân công hỏa tuyến được điều động phục vụ Chiến dịch Trị – Thiên năm 1972. Nhiệm vụ của ông là gùi đạn, vác thùng tiếp tế lên các cao điểm ở dãy Trường Sơn giữa mưa bom pháo tọa độ. Câu chuyện kể về những chuyến vượt dốc trong đêm, những gùi đạn nặng hơn sức người nhưng vẫn được ông và đồng đội đưa lên đúng giờ, góp phần giữ vững trận địa trong những ngày ác liệt nhất của chiến dịch.
Mùa khô 1972, mặt trận Trị – Thiên rực lửa. Địch bắn phá các điểm tiếp tế gần như suốt ngày đêm, nhất là các tuyến đường lên cao điểm 367 và 544 – nơi bộ đội ta đang cố thủ giữa những trận phản kích liên tục. Muốn giữ vững trận địa, phải đưa được đạn lên kịp thời. Và nhiệm vụ đó đặt lên vai những dân công hỏa tuyến như ông Nguyễn Văn Khản.
Ông Khản khi ấy mới 34 tuổi, vóc người rắn chắc, nhưng vẫn không khỏi choáng váng khi nhìn chiếc gùi tre mà cán bộ hậu cần đưa. Trong đó chất đầy 12 hộp đạn DKZ và 4 băng đạn tiểu liên, tổng cộng gần 40kg. Người chiến sĩ giao nhiệm vụ vỗ vai ông:
— “Gùi này nặng, nhưng phải lên đến điểm trước 3 giờ sáng. Địch sẽ bắn pháo sáng từ 4 giờ trở đi.”
Ông chỉ gật đầu, không nói gì, buộc lại dây gùi cho chặt rồi nhập vào đoàn.
Đường lên cao điểm là dốc đá dựng đứng. Trên đầu là máy bay trinh sát OV-10 lượn vòng, bên dưới là đất đỏ lẫn mảnh bom mới nổ. Đoàn dân công đi thành hàng một, ai cũng khom lưng giữ thăng bằng. Mỗi khi nghe tiếng trực thăng địch vè vè từ xa, người chỉ huy lại thì thào:
— “Nằm xuống! Giữ im!”
Những bóng người dúi mình xuống lớp đất ẩm, gùi đạn ép vào lưng, chờ động cơ địch xa mới đứng dậy đi tiếp.
Có đoạn dốc dựng đứng, ông Khản phải bò bằng cả hai tay. Một chiến sĩ trẻ đi bên hỗ trợ đề nghị:
— “Để cháu gùi hộ đoạn này.”
Nhưng ông lắc đầu:
— “Chú còn phải giữ súng để chiến đấu. Gùi này để bác.”
Cả đoàn đi im lặng, chỉ nghe tiếng thở gấp. Mồ hôi chảy ướt lưng, hòa vào đất đỏ. Có đêm trời mưa, gùi đạn nặng thêm vì thấm nước. Thế nhưng không ai dừng lại, bởi họ biết rằng trên cao điểm, đồng đội đang chờ từng viên đạn để cầm cự qua đợt tấn công mới.
Gần 3 giờ sáng, đoàn dân công đến được chân cao điểm 367. Từ đây, họ phải chia nhỏ từng nhóm để men theo lối mòn, tránh đạn pháo bắn chặn. Đến chốt tiền tiêu, một chiến sĩ mặt còn lấm khói thuốc súng chạy ra đỡ gùi đạn, nói mà giọng khản đặc vì thiếu ngủ:
— “Đến kịp rồi! Nếu muộn nửa tiếng nữa là chúng tôi không giữ nổi trận địa.”
Nghe đến đó, ông Khản thấy mọi nhọc nhằn bỗng tan biến. Trên lưng vẫn còn đau vì dây gùi siết mạnh, nhưng trong lòng lại nhẹ bỗng như vừa trút được viên đá nặng.
Những tháng ngày ấy, ông Khản gùi đạn lên cao điểm không biết bao nhiêu chuyến. Có ngày đi ba lần, có đêm vừa xuống chân núi đã lại được gọi quay lên ngay. Ông chưa từng từ chối. Ông bảo:
— “Ngoài kia, bộ đội còn không được ngả lưng. Mình mệt thế nào cũng phải cố.”
Đến cuối chiến dịch, đường Trường Sơn vẫn chằng chịt bom đạn, nhưng nhờ những đoàn dân công như ông, nguồn tiếp tế chưa bao giờ bị đứt. Sau giải phóng, ông trở về quê trong lặng lẽ, tiếp tục làm ruộng, nuôi con, không mấy khi kể lại những chuyến gùi đạn năm xưa.
Mãi nhiều năm sau, khi các cựu chiến binh của cao điểm 367 tìm về thăm dân công, họ mới biết người đàn ông đã nhiều lần đưa đạn lên giữa lúc trận địa nguy cấp chính là ông Khản – người nông dân hiền lành của thôn Phú Tảo.
Giờ đây, ở tuổi ngoài tám mươi, ông vẫn còn giữ chiếc gùi tre đã sờn nan. Ông bảo:
— “Cái gùi này không chỉ đựng đạn. Nó đựng cả lòng tin của mình dành cho bộ đội. Chỉ cần họ còn đứng vững, mình còn sức thì mình còn đi.”
Câu chuyện của ông Nguyễn Văn Khản là một phần ký ức không thể lãng quên của chiến dịch năm 1972 – nơi những đôi chân dân công hỏa tuyến đã lặng lẽ làm nên sức mạnh để giữ vững từng cao điểm máu lửa.



