Người Dân Quân Giữ Lửa Bên Bến Phà Quán Hàu

Lịch sử dân tộc không chỉ được viết nên bởi những trận đánh lớn hay những chiến công vang dội nơi tiền tuyến, mà còn được tạo nên từ sự cống hiến âm thầm của biết bao con người bình dị nơi hậu phương. Trong hành trình tìm hiểu về những nhân chứng của “thời hoa lửa”, em có cơ hội được lắng nghe câu chuyện của bà Nguyễn Thị Bông – một nữ dân quân tự vệ đã dành cả tuổi trẻ của mình để góp phần bảo vệ quê hương giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, bà Nguyễn Thị Bông tham gia lực lượng dân quân tự vệ tại địa phương. Khi nhiều người cùng trang lứa còn mang trong mình những ước mơ tuổi trẻ giản dị, bà đã khoác lên màu áo dân quân, ngày lao động sản xuất, đêm canh gác và sẵn sàng chiến đấu khi quê hương bị đe dọa. Tuổi thanh xuân của bà gắn liền với tiếng còi báo động, những hầm trú ẩn và những lần đối mặt với bom đạn ngay trên mảnh đất nơi mình sinh ra.

Năm 1972 là một trong những giai đoạn khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến. Trước những thất bại trên chiến trường miền Nam, đế quốc Mỹ tiếp tục mở rộng các cuộc đánh phá miền Bắc nhằm ngăn chặn nguồn chi viện cho tiền tuyến. Quảng Bình, với vị trí là cửa ngõ quan trọng trên tuyến vận tải chiến lược, trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt của máy bay và pháo hạm Mỹ.

Trong số những địa điểm bị tấn công dữ dội nhất khi ấy có bến phà Quán Hàu. Đây là tuyến giao thông huyết mạch nối liền các vùng chiến lược, đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển người và hàng hóa phục vụ chiến trường. Chính vì vậy, nơi đây thường xuyên trở thành “tọa độ lửa”, hứng chịu những trận bom dồn dập của kẻ thù. Để giữ cho tuyến đường luôn thông suốt, nhiều cán bộ, chiến sĩ và lực lượng dân quân đã chiến đấu, hy sinh ngay bên dòng sông quê hương.

Trong cuộc trò chuyện với em, bà Bông đã kể lại nhiều ký ức không thể nào quên về những năm tháng ấy. Những ngày thiếu thốn lương thực, cuộc sống gian nan và tiếng máy bay gầm rú trên bầu trời dường như vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức của bà. Đặc biệt, câu chuyện khiến em xúc động nhất là trận chiến diễn ra tại bến phà Quán Hàu vào ngày 20 tháng 10 năm 1972, được ghi lại trong cuốn sổ tay của đơn vị phòng không xã Lương Ninh mà bà vẫn lưu giữ.

Theo ghi chép, vào buổi sáng hôm đó, đơn vị pháo phòng không 12,7 ly được lệnh cơ động từ khu vực Xóm Cát về Quán Hàu và triển khai trận địa tại một vị trí cao để sẵn sàng chiến đấu. Đến khoảng 10 giờ trưa, máy bay Mỹ từ phía Nam bất ngờ lao xuống tấn công. Các khẩu đội nhanh chóng khai hỏa, tạo nên trận chiến quyết liệt giữa bầu trời đầy khói lửa. Trong làn đạn phòng không dày đặc, một chiếc máy bay địch đã bị bắn trúng, bốc cháy rồi rơi xuống biển.

Tuy nhiên, ngay sau đó, hàng loạt quả bom được thả xuống trận địa. Nhiều chiến sĩ bị thương nặng giữa khói bụi và tiếng nổ chát chúa. Dù đối mặt với hiểm nguy, các đồng đội vẫn nhanh chóng đưa những người bị thương vào nơi trú ẩn để sơ cứu. Lực lượng dân quân địa phương bất chấp bom đạn tiếp tục lao vào trận địa hỗ trợ vận chuyển thương binh về tuyến sau. Nhưng do vết thương quá nặng, hai đồng chí Võ Sỹ Đèo và Trần Thị Gái đã anh dũng hy sinh trên đường đến trạm xá.

Khi kể đến đây, giọng bà Bông chùng xuống. Những người đồng đội năm xưa đã mãi mãi nằm lại tuổi thanh xuân của mình trên mảnh đất Quảng Bình đầy bom đạn. Sự hy sinh của họ là minh chứng cho tinh thần bất khuất, lòng dũng cảm và ý chí kiên cường của những con người sẵn sàng đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên tất cả.

Lắng nghe câu chuyện của bà, em như được sống lại trong không khí hào hùng nhưng cũng đầy mất mát của một thời lịch sử. Em hiểu rằng hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có. Đằng sau cuộc sống yên bình là biết bao hy sinh của những người dân quân, bộ đội và nhân dân đã ngã xuống để bảo vệ từng con đường, từng bến phà và từng tấc đất quê hương.

Câu chuyện của bà Nguyễn Thị Bông mang ý nghĩa đặc biệt đối với thế hệ trẻ ngày nay. Nó giúp chúng em nhận ra rằng lòng yêu nước không nhất thiết phải thể hiện bằng những điều lớn lao, mà bắt đầu từ trách nhiệm đối với cộng đồng, với quê hương và đất nước. Qua đó, chúng em càng thêm biết ơn những thế hệ đi trước đã dành cả tuổi trẻ để đổi lấy nền hòa bình hôm nay.

Điều khiến em cảm phục hơn cả là sự khiêm nhường của bà sau tất cả những gì đã trải qua. Dù từng góp sức trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, bà vẫn luôn xem mình chỉ là một phần nhỏ bé trong dòng chảy lịch sử. Chính cách sống giản dị ấy đã để lại cho em bài học sâu sắc về lòng biết ơn, sự cống hiến và tinh thần sống vì những giá trị tốt đẹp.

Em mong rằng câu chuyện về bà Nguyễn Thị Bông sẽ được lan tỏa đến nhiều người hơn, đặc biệt là thế hệ trẻ. Bởi lịch sử không chỉ tồn tại trong những trang sách mà còn hiện hữu trong ký ức của những nhân chứng sống. Mỗi câu chuyện được kể lại chính là một ngọn lửa tri ân, giúp chúng ta hiểu hơn về quá khứ, trân trọng hiện tại và có trách nhiệm hơn với tương lai của đất nước.