NGƯỜI DÂN QUÂN SÙNG ĐÔ – ĐÊM GÁC GIỮA NÚI RỪNG

Ông Vàng A Sình, sinh năm 1956, quê ở xã cũ Sùng Đô, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái (nay thuộc xã Sơn Lương, tỉnh Lào Cai), là một cựu dân quân từng tham gia bảo vệ địa phương trong những năm chiến tranh biên giới phía Bắc. Cuộc đời ông là hình ảnh tiêu biểu của người dân vùng cao vừa cầm cuốc làm nương, vừa cầm súng bảo vệ quê hương. Những năm cuối thập niên 1970, cuộc sống của bà con vùng cao Sùng Đô còn vô cùng khó khăn. Đường sá hiểm trở, điện chưa có, nhiều bản làng nằm tách biệt giữa núi rừng. Ban ngày, ông Sình cùng gia đình lên nương trồng lúa, trồng ngô, tối đến lại tham gia trực dân quân cùng thanh niên trong xã. Năm 1979, khi tình hình biên giới phía Bắc trở nên căng thẳng, lực lượng dân quân địa phương được huy động tăng cường tuần tra, bảo vệ an ninh vùng núi. Ông Sình khi ấy mới hơn hai mươi tuổi nhưng đã là một trong những thanh niên khỏe mạnh và trách nhiệm nhất bản. Nhiệm vụ của ông cùng tổ dân quân là tuần tra ban đêm, canh gác các tuyến đường rừng và phối hợp cùng bộ đội địa phương nắm tình hình an ninh. Công việc tuy không trực tiếp chiến đấu ngoài mặt trận lớn nhưng luôn tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Những đêm mùa đông vùng cao lạnh cắt da, sương phủ kín núi rừng, các tổ dân quân vẫn phải thay nhau đi tuần đến gần sáng. Ông kể rằng điều khó khăn nhất thời ấy không phải thiếu ăn mà là cảm giác lo lắng cho sự an toàn của bà con trong bản. Nhiều gia đình có người thân đang chiến đấu nơi biên giới, cả bản sống trong tâm trạng hồi hộp nhưng ai cũng động viên nhau cố gắng giữ vững tinh thần. Kỷ niệm khiến ông nhớ nhất là một đêm đầu năm 1979. Hôm đó trời mưa phùn, sương xuống dày đặc. Trong lúc tuần tra gần khu vực rừng giáp núi cao, tổ dân quân của ông phát hiện có ánh lửa lạ giữa rừng. Nghi ngờ có người lạ xuất hiện, cả tổ lập tức chia nhau tiếp cận. Khi đến gần, họ phát hiện đó là hai người dân trong bản đi rừng bị lạc đường và đang đốt lửa tránh rét. Do mưa lớn và sương mù quá dày, hai người đã không thể tìm được đường về. Lúc ấy trời đã gần sáng, nhiệt độ xuống rất thấp, nếu không được tìm thấy kịp thời có thể gặp nguy hiểm. Ông Sình cùng đồng đội nhanh chóng đưa hai người về lán trực, đốt lửa sưởi ấm rồi dẫn họ trở về bản an toàn vào sáng hôm sau. Dù đó chỉ là một việc nhỏ nhưng với ông, đó là lần ông cảm nhận rõ nhất trách nhiệm của người dân quân đối với bà con quê hương. Sau những năm tháng tham gia lực lượng dân quân, ông trở về cuộc sống lao động bình dị nơi bản làng. Ông chăm chỉ làm nương, trồng quế, nuôi trâu bò và tích cực tham gia các hoạt động của địa phương. Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, ông còn vận động bà con giữ gìn an ninh bản làng, đoàn kết giúp nhau thoát nghèo. Nhiều năm liền, gia đình ông được công nhận là gia đình văn hóa tiêu biểu. Ông cũng được địa phương tặng nhiều giấy khen vì có đóng góp trong phong trào bảo vệ an ninh và xây dựng nông thôn mới. Hiện nay, dù tuổi đã cao, ông vẫn thường xuyên tham gia sinh hoạt Hội Cựu chiến binh và gặp gỡ thanh niên trong xã để kể lại những năm tháng khó khăn của quê hương. Ông luôn nhắn nhủ con cháu rằng: “Ngày trước cha ông giữ bản bằng đôi chân đi tuần giữa rừng. Hôm nay các con phải giữ quê hương bằng sự đoàn kết và chăm chỉ làm ăn.” Câu chuyện của ông Vàng A Sình là hình ảnh giản dị nhưng đẹp đẽ về người dân quân vùng cao Sùng Đô – những con người âm thầm góp sức giữ gìn sự bình yên cho quê hương trong những năm tháng đầy khó khăn của đất nước.