NGƯỜI ĐAN VÕNG DƯỚI GỐC ĐA
NGƯỜI ĐAN VÕNG DƯỚI GỐC ĐA
Mùa hè năm 1972, bên một con đường rừng có một bà cụ tên Lựu sống trong căn chòi nhỏ.
Bà không phải y tá.
Cũng không phải dân quân.
Việc bà làm mỗi ngày chỉ là đan võng.
Những chiếc võng ấy được gửi cho các đơn vị ngoài mặt trận.
Bà đan rất chậm nhưng rất chắc.
Một buổi chiều, một người lính trẻ ghé qua.
Anh tên Khải.
Thấy bà đang đan võng, anh hỏi:
“Bà đan cho ai vậy?”
“Cho những người mệt.”
“Có phần của cháu không?”
Bà cười:
“Nếu cháu mệt thì có.”
Khải ngồi xuống bên gốc đa.
“Cháu chưa mệt.”
“Thế sao ngồi?”
“Cháu muốn thử.”
Bà đưa anh sợi dây.
Khải làm mãi không xong.
Bà bật cười:
“Lính mà đan võng còn vụng hơn bà già.”
Khải gãi đầu.
“Cháu chỉ giỏi cầm súng.”
Bà nhìn anh.
“Sau này đừng cần giỏi cái ấy nữa.”
Khải im lặng.
Trước khi đi, bà đưa anh một chiếc võng.
“Cầm lấy.”
“Cho cháu?”
“Ừ.”
“Cháu chưa từng dùng.”
“Biết đâu có ngày cần.”
Khải gấp võng lại.
“Cháu sẽ trả.”
Bà cười.
“Đừng.”
Khải không trở lại.
Chiếc võng cũng không.
Nhưng bà Lựu vẫn tiếp tục đan.
Ngày này qua ngày khác.
Một năm sau, chiến tranh kết thúc.
Bà vẫn ngồi dưới gốc đa.
Người ta hỏi:
“Bà còn đan làm gì?”
Bà đáp:
“Có người vẫn cần.”
Nhiều năm sau, một người đàn ông tìm đến.
Ông đã lớn tuổi.
Trên tay cầm một chiếc võng cũ.
Bà Lựu nhìn thấy liền nhận ra.
Chiếc võng có một nút thắt đặc biệt ở đầu.
“Của Khải?”
Người đàn ông gật đầu.
“Tôi là đồng đội của cậu ấy.”
Bà im lặng.
“Cậu ấy mất từ lâu rồi.”
“Tôi biết.”
“Nhưng trước khi đi, cậu ấy đưa chiếc võng cho tôi.”
“Vì sao?”
“Cậu ấy bảo…”
Người đàn ông cười buồn.
“Bà Lựu bảo đừng trả.”
Bà cụ bật cười.
Một giọt nước mắt rơi xuống.
“Đúng là nó.”
Người đàn ông đặt chiếc võng xuống.
“Bà giữ lại đi.”
Bà lắc đầu.
“Không.”
“Vì sao?”
“Võng là để nằm.”
“Thế bà định làm gì?”
Bà nhìn những đứa trẻ đang chơi dưới gốc đa.
“Cho chúng.”
Ngày hôm sau, bà đem chiếc võng mắc dưới cây.
Lũ trẻ thay nhau nằm.
Chúng đung đưa.
Cười vang.
Không đứa nào biết chiếc võng từng đi qua một cuộc chiến.
Bà Lựu ngồi dưới gốc cây nhìn chúng.
Một đứa bé hỏi:
“Bà ơi, chiếc võng này cũ thế sao bà không bỏ?”
Bà cười:
“Vì nó từng chở một người rất xa.”
“Đi đâu ạ?”
“Đi về phía trước.”
“Có về không?”
Bà nhìn những tán lá.
“Không.”
Đứa bé im lặng.
Bà xoa đầu nó.
“Nhưng cháu thấy đấy.”
Bà chỉ chiếc võng.
“Người ấy không về, nhưng chiếc võng đã về.”
Chiều xuống.
Gió thổi qua tán đa.
Chiếc võng đung đưa.
Một đứa trẻ nằm ngủ yên trong đó.
Bà Lựu nhìn nó thật lâu.
Rồi bà tiếp tục đan chiếc võng mới.
Từng nút.
Từng sợi.
Chậm rãi.
Chắc chắn.
Bởi bà hiểu rằng:
Có những người đã nằm lại giữa một thời tuổi trẻ.
Nhưng những thứ họ từng chạm vào
vẫn có thể trở thành nơi nghỉ ngơi
cho những thế hệ chưa từng biết chiến tranh là gì.
Và dưới một gốc đa già,
chiếc võng vẫn đung đưa trong gió,
như thể một người lính trẻ
cuối cùng cũng đã tìm được
một nơi bình yên để nghỉ ngơi.
