Người đảng viên trở về từ nhà tù Châu Đốc

Năm 1933, sau những năm tháng thực dân Pháp thực hiện chính sách "khủng bố trắng", phong trào cách mạng ở Vĩnh Xương bị tổn thất nặng nề. Nhiều đảng viên bị bắt, nhiều chi bộ tan rã, không khí khủng bố bao trùm khắp vùng biên giới.

Trong số những người bị giam giữ có đồng chí Nguyễn Trí. Những ngày trong khám Châu Đốc là chuỗi thời gian vô cùng gian khổ. Các chiến sĩ cách mạng bị tra khảo, bị ép khai báo và sống trong điều kiện thiếu thốn đủ bề.

Nhưng nhà tù không thể khuất phục ý chí của người cộng sản.

Trong lao tù, các đồng chí vẫn bí mật động viên nhau giữ vững niềm tin vào cách mạng. Họ truyền cho nhau những mẩu tin tức ít ỏi về phong trào đấu tranh trong nước và cùng hẹn ngày trở về tiếp tục chiến đấu.

Tháng 8 năm 1933, sau khi mãn hạn tù, đồng chí Nguyễn Trí được trả tự do.

Vừa bước chân ra khỏi nhà tù, đồng chí không chọn cuộc sống yên ổn cho riêng mình. Dù biết mật thám vẫn theo dõi từng bước đi, ông lập tức tìm cách liên lạc với những đồng chí còn hoạt động bí mật.

Những cuộc gặp gỡ diễn ra trong đêm tối, tại các chòi ruộng, bờ kênh hay những ngôi nhà cơ sở cách mạng.

Từng người một được tập hợp lại.

Từng mắt xích liên lạc được nối lại.

Từng cơ sở bị tan rã dần được khôi phục.

Nhờ sự kiên trì của những người cộng sản như Nguyễn Trí, đến giữa năm 1934, Ban Chấp hành lâm thời tỉnh Châu Đốc được thành lập. Đây là dấu mốc quan trọng giúp phong trào cách mạng trong tỉnh từng bước phục hồi sau những năm bị đàn áp khốc liệt.

Người dân Vĩnh Xương khi ấy rất khâm phục những người vừa bước ra từ nhà tù vẫn tiếp tục dấn thân cho cách mạng.

Họ thường nói với nhau:

— Giặc có thể giam được con người, nhưng không giam được ý chí.

Câu chuyện về đồng chí Nguyễn Trí là minh chứng cho sức sống mãnh liệt của phong trào cách mạng Vĩnh Xương. Sau những năm tháng tưởng chừng bị dập tắt bởi "khủng bố trắng", ngọn lửa cách mạng lại được thắp lên từ chính những người vừa trở về từ lao tù.

Đó là câu chuyện thời hoa lửa về ý chí không khuất phục trước xiềng xích, góp phần giữ vững và phục hồi tổ chức Đảng trên quê hương Vĩnh Xương những năm đầu đầy gian khó