NGƯỜI ĐÀO HẦM GIỮA ĐÊM BOM

NGƯỜI ĐÀO HẦM GIỮA ĐÊM BOM

Ở một khu căn cứ trong rừng, có một tổ nhỏ chuyên đào hầm trú ẩn và công sự. Người phụ trách là một người đàn ông trung niên, ít nói, dáng người gầy nhưng sức bền rất tốt. Mọi người thường gọi ông là “anh thợ hầm”.

Công việc của ông diễn ra chủ yếu vào ban đêm. Ban ngày máy bay trinh sát hoạt động liên tục, chỉ đến tối khi rừng yên tiếng động cơ, cả tổ mới bắt đầu làm việc. Đào hầm không đơn giản là đào đất. Mỗi vị trí phải tính toán độ sâu, hướng thoát nước, độ chắc của vách đất và khả năng che giấu.

Ông luôn đi trước kiểm tra địa hình. Có chỗ đất mềm nhưng dễ sạt, có chỗ đá nhiều nhưng an toàn hơn. Ông chọn từng điểm, rồi chỉ cho anh em đào theo từng lớp đất. Mỗi nhát cuốc đều phải chắc nhưng không gây tiếng động lớn.

Có những đêm, công việc kéo dài đến gần sáng. Mọi người thay phiên nhau làm, người đào, người vận chuyển đất, người ngụy trang phía trên bằng lá rừng. Mỗi hầm hoàn thành là thêm một vị trí an toàn cho đơn vị khi có pháo kích.

Một lần, trong lúc đang đào dở, đơn vị nhận tin có khả năng bị phát hiện. Lệnh tạm dừng được đưa ra. Tất cả phải rút vào rừng sâu. Nhưng ông thợ hầm không đi ngay. Ông quay lại kiểm tra miệng hầm vừa đào, dùng lá cây phủ kín và xóa dấu vết xung quanh.

Một người trong tổ kéo ông đi:

"Đi nhanh, không kịp mất."

Ông chỉ nói ngắn:

"Để lại dấu là nguy hiểm cho cả đơn vị."

Sau khi rút lui an toàn, mọi người quay lại khu vực cũ vài ngày sau. Nhờ lớp ngụy trang kỹ lưỡng, công trình vẫn không bị phát hiện.

Công việc đào hầm tiếp tục trong những đêm sau đó. Có khi phải đào lại từ đầu vì đất sụt hoặc thay đổi vị trí do yêu cầu chiến thuật. Không ai than phiền, vì ai cũng hiểu mỗi cái hầm là một chỗ dựa sống còn.

Sau chiến tranh, ông trở về quê làm nông. Không ai còn gọi ông là thợ hầm nữa. Nhưng mỗi khi thấy đất bị xói mòn sau mưa lớn, ông vẫn có thói quen nhìn và ước lượng độ chắc của đất, như một phản xạ đã hình thành từ nhiều năm trước.

Có lần con cháu hỏi ông đào hầm có gì khó nhất. Ông suy nghĩ một lúc rồi trả lời:

"Khó nhất là phải đào đúng chỗ, và làm sao để người khác còn sống mà dùng nó."

Câu trả lời ngắn, nhưng phản ánh đúng bản chất công việc của ông trong chiến tranh.

Những người đào hầm không xuất hiện trong các bản tin chiến thắng. Họ làm việc trong bóng tối, dưới áp lực thời gian và nguy hiểm luôn rình rập. Nhưng chính những công trình thầm lặng ấy đã tạo nên lớp bảo vệ cho nhiều đơn vị trong những thời điểm khốc liệt nhất.

Chiến tranh đã qua, những căn hầm có thể đã bị lấp lại bởi đất rừng. Nhưng ký ức về người thợ hầm vẫn còn trong những người từng sống sót nhờ chúng — như một phần lặng lẽ nhưng quan trọng của thời hoa lửa.