. NGƯỜI ĐẶT NỀN MÓNG CHO CUỘC ĐỒNG KHỞI BẾN TRE VÀ CHIẾN LƯỢC “BA MŨI GIÁP CÔNG”

Nguyễn Thị Định, sinh ngày 15/03/1920, là con út trong một gia đình nông dân nghèo, nhưng giàu lòng yêu nước, tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Bài viết: Lớn lên, cô gái Út Định trở thành một thiếu nữ xinh đẹp. Tuy nhiên, trong bối cảnh đất nước lâm nguy, cô đã sớm nhận thức được tình hình và quyết định tham gia cách mạng, bắt đầu từ phong trào Đông Dương Đại hội năm 1936. Hai năm sau, tháng 10.1938, bà gia nhập Đảng Cộng sản. Cùng thời gian này, bà xây dựng gia đình với Nguyễn Văn Bích (Ba Bích), một Tỉnh ủy viên hoạt động công khai. Trong kháng chiến, bà lấy tên Ba Định, ngoài ra còn có các bí danh như Bích Vân, Ba Tấn, Ba Nhất, Ba Hận. Ngày 4/10/1939, khi đứa con trai của bà mới được 3 ngày tuổi, mật thám bắt chồng bà. Sau lần thăm chồng trong tù, bà không còn gặp lại ông, vì ông bị đày ra Côn Đảo. Năm 1940, bà và đứa con nhỏ lại bị mật thám bắt, đưa về Khám Lá Bến Tre và buộc phải gửi con về nhà trước khi bị đày vào nhà tù Bà Rá. Tại đây, bà nhận được tin chồng hy sinh ở Côn Đảo. Dù đau đớn, bà vẫn vững vàng tiếp tục con đường cách mạng nhờ những lời chồng dặn dò: “Dấn thân vào con đường cách mạng là phải chịu gian khổ, hy sinh”. Năm 1944, bà bắt liên lạc với Đảng và trong khí thế Cách mạng Tháng Tám, bà đã dẫn đầu hàng ngàn quần chúng cướp chính quyền tại tỉnh lỵ Bến Tre. Khi Pháp quay lại chiếm Nam Bộ, bà được bầu vào Ban Chấp hành Phụ nữ cứu quốc tỉnh. Tháng 3.1946, bà được cử tham gia đoàn vượt biển từ huyện Thạnh Phú ra miền Bắc để báo cáo với Chủ tịch Hồ Chí Minh về tình hình chiến trường và xin viện trợ vũ khí. Sau đó, bà trở thành trưởng đoàn vận chuyển 12 tấn vũ khí từ Bắc vào Nam, mở đầu cho con đường “Đường Hồ Chí Minh trên biển”. Về lại Bến Tre, năm 1947, bà được bầu vào Tỉnh ủy. Năm 1948, bà trở thành Đoàn trưởng Phụ nữ cứu quốc tỉnh, Ủy viên Mặt trận Liên Việt tỉnh. Năm 1951, trong giai đoạn khó khăn nhất của tỉnh, bà được điều động làm Phó Bí thư, rồi Bí thư Huyện ủy Mỏ Cày, lãnh đạo khôi phục phong trào cách mạng. Có thời điểm, bà phải rời địa bàn để tránh sự truy quét của địch. Năm 1952, bà là Đoàn trưởng Phụ nữ cứu quốc tỉnh Bến Tre.

Sau Hiệp định Genever, bà tiếp tục công tác trong điều kiện bí mật, chịu nhiều gian khổ và hiểm nguy. Nhờ sự giúp đỡ của nhân dân, bà luôn được bảo vệ an toàn. Cuối năm 1959, với cương vị Phó Bí thư Tỉnh ủy, bà được cử đi tiếp thu Nghị quyết số 15 và về Bến Tre truyền đạt lại cho Tỉnh ủy. Chính bà là người đã gọi cuộc nổi dậy khởi nghĩa tại Bến Tre bằng khái niệm “Đồng khởi” và trực tiếp chỉ đạo cuộc “Đồng khởi” đợt 1, nổ ra ngày 17/01/1960. Sự kiện này đã tạo ra đội quân tóc dài huyền thoại, với chiến lược “ba mũi giáp công” kết hợp chính trị, vũ trang và binh vận. Cách đánh sáng tạo này của chiến tranh nhân dân đã nhanh chóng lan tỏa khắp miền Nam, góp phần làm thất bại chiến lược chiến tranh của Mỹ - Ngụy, cho đến khi miền Nam được giải phóng vào ngày 30/04/1975