NGƯỜI ĐẶT NỀN MÓNG CHO ĐÔNG KINH NGHĨA THỤC
Lương Văn Can (1854–1927) là một nhà giáo, nhà hoạt động yêu nước và là một trong những người sáng lập Đông Kinh Nghĩa Thục đầu thế kỷ XX. Ông chủ trương nâng cao dân trí, khuyến khích thực nghiệp và đổi mới giáo dục. Hoạt động của ông góp phần tạo nên một phong trào giáo dục và tư tưởng có ảnh hưởng trong xã hội Việt Nam lúc bấy giờ.
Lương Văn Can sinh năm 1854 tại Hà Nội. Ông theo con đường học tập và từng tham gia khoa cử dưới triều Nguyễn.
Đầu thế kỷ XX, xã hội Việt Nam đứng trước nhiều biến chuyển. Một bộ phận sĩ phu nhận thấy rằng muốn đất nước thay đổi cần nâng cao dân trí và đổi mới cách học.
Lương Văn Can cùng các sĩ phu tiến bộ thành lập Đông Kinh Nghĩa Thục năm 1907 tại Hà Nội.
Đông Kinh Nghĩa Thục chủ trương đổi mới giáo dục, khuyến khích học chữ Quốc ngữ, truyền bá kiến thức mới và đề cao tinh thần tự cường.
Lương Văn Can giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức và định hướng hoạt động của trường. Ông cho rằng giáo dục phải gắn với thực tế và giúp con người có kiến thức để xây dựng xã hội.
Ngoài giáo dục, ông còn viết sách về kinh doanh và đạo đức trong kinh doanh. Những tư tưởng đó có ảnh hưởng đến nhận thức của một bộ phận người Việt về phát triển kinh tế và tinh thần tự lập.
Đông Kinh Nghĩa Thục hoạt động trong thời gian không dài nhưng để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử giáo dục Việt Nam.
Lương Văn Can qua đời năm 1927. Tên tuổi ông gắn liền với phong trào canh tân giáo dục đầu thế kỷ XX.
Cuộc đời Lương Văn Can cho thấy giáo dục có thể trở thành động lực quan trọng của xã hội. Tinh thần đề cao học tập, kiến thức và thực nghiệp của ông vẫn có giá trị khi nghiên cứu lịch sử giáo dục Việt Nam.



