Người đặt nền móng cho Học viện Quốc phòng

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ trên chiến trường, Hoàng Minh Thảo được giao đảm nhiệm công tác nghiên cứu và đào tạo cán bộ cấp chiến dịch, chiến lược. Ông giữ cương vị Viện trưởng Học viện Quân sự Cấp cao (nay là Học viện Quốc phòng) trong giai đoạn học viện từng bước hoàn thiện mô hình đào tạo cán bộ cao cấp của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Theo bài viết "Thượng tướng Hoàng Minh Thảo – người có ba công lớn", cố Trung tướng Phạm Hồng Cư đánh giá một trong ba đóng góp nổi bật của Hoàng Minh Thảo là việc ông góp phần đặt nền móng xây dựng Học viện Quân sự Cấp cao. Không chỉ trực tiếp giảng dạy, ông còn tham gia xây dựng chương trình đào tạo, phát triển nghiên cứu khoa học quân sự và tổng kết nghệ thuật chiến dịch từ thực tiễn chiến tranh.

Điểm đặc biệt trong phương pháp giảng dạy của Hoàng Minh Thảo là luôn gắn lý luận với thực tiễn. Ông sử dụng chính những kinh nghiệm từ Điện Biên Phủ, Tây Nguyên và các chiến dịch lớn để phân tích nguyên nhân thành công cũng như những hạn chế cần rút kinh nghiệm. Nhờ đó, nhiều thế hệ cán bộ chỉ huy được tiếp cận với nghệ thuật quân sự Việt Nam không chỉ qua giáo trình mà còn qua những tổng kết từ thực tế chiến trường.

Năm 1986, ông được phong học hàm Giáo sư ngành Khoa học quân sự; năm 1988 được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân. Những danh hiệu ấy phản ánh sự ghi nhận đối với đóng góp của ông trong lĩnh vực đào tạo và nghiên cứu quân sự, bên cạnh sự nghiệp cầm quân.