NGƯỜI ĐẶT NHỮNG BƯỚC CHÂN ĐẦU TIÊN TRÊN TUYẾN ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN

Nhìn một con đường đã thành hình, chúng ta dễ nghĩ đến nơi nó dẫn tới. Ít khi ta dừng lại để tự hỏi ai đã đi qua vùng đất ấy đầu tiên, ai đã tìm lối khi chưa có đường và ai chịu trách nhiệm cho lựa chọn ban đầu. Khi tìm hiểu về Thiếu tướng Võ Bẩm, người chỉ huy đầu tiên của Đoàn 559, tôi nhận ra phía sau tuyến đường Trường Sơn là câu chuyện của những con người dám nhận lấy công việc mở đầu đầy gian khó.

Ngày 5/5/1959, Võ Bẩm được giao nhiệm vụ tổ chức lực lượng nghiên cứu mở tuyến vận chuyển trên dãy Trường Sơn. Đến ngày 19/5/1959, nhiệm vụ mở đường chi viện cho miền Nam được chính thức giao cho đoàn mang phiên hiệu 559. Yêu cầu giữ bí mật đặc biệt nghiêm ngặt. Với người chỉ huy, đây là trách nhiệm tổ chức một tuyến liên lạc, vận chuyển trong điều kiện vừa khó khăn về địa hình, vừa phải tránh sự phát hiện của đối phương.

Điều tôi chú ý là Võ Bẩm trực tiếp tham gia khảo sát và xây dựng kế hoạch mở đường. Khi tuyến đi cũ bị ngăn chặn, ông chỉ đạo tìm hướng mới. Việc chuyển hướng sang Tây Trường Sơn là một bước quan trọng trong quá trình duy trì và phát triển tuyến vận chuyển. Công việc mở đường vì vậy luôn đòi hỏi quan sát thực tế, điều chỉnh phương án và phối hợp nhiều lực lượng.

Những dòng tư liệu ấy giúp tôi hiểu rõ hơn ý nghĩa của hai chữ “mở đường”. Tìm được lối đi mới chỉ là khởi đầu. Một tuyến vận chuyển còn phải phục vụ những người đi sau, phải bảo đảm hàng đến đúng nơi và phải có cách tiếp tục hoạt động khi hoàn cảnh thay đổi. Mỗi lựa chọn của người chỉ huy đều liên quan đến công sức, sự an toàn và nhiệm vụ của nhiều đồng đội.

Từ những lối đi bí mật ban đầu, đường Trường Sơn dần phát triển thành một hệ thống vận tải chiến lược, góp phần quan trọng vào việc chi viện cho các chiến trường miền Nam. Thành quả đó là công sức của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ và các lực lượng phục vụ trên tuyến đường. Trong lịch sử chung ấy, Võ Bẩm được ghi nhớ với vai trò đặt nền móng và tổ chức những bước đi đầu tiên.

Câu chuyện về ông khiến tôi nghĩ đến những công việc ít khi xuất hiện ở vị trí nổi bật nhưng lại quyết định việc những nhiệm vụ khác có thể thực hiện hay không. Một chuyến hàng đến nơi, một tuyến liên lạc được nối thông, một phương án được sửa kịp thời đều có ý nghĩa thiết thực. Khi tìm hiểu lịch sử, quan tâm đến những công việc ấy giúp chúng ta nhìn đầy đủ hơn về sức mạnh của tổ chức và tập thể.

Đối với người trẻ, bài học từ người mở đường rất gần gũi. Trong học tập hay công việc, sẽ có lúc chúng ta gặp một nhiệm vụ chưa từng làm, một cách giải quen thuộc không còn phù hợp. Khi đó, cần sự kiên trì để tìm hiểu, sự cẩn thận để thử phương án khác và tinh thần chịu trách nhiệm với phần việc của mình. Dám bắt đầu chỉ thực sự có giá trị khi đi cùng nỗ lực làm cho công việc tiến triển.

Nhớ về Võ Bẩm là nhớ về một người đã góp phần biến yêu cầu cấp thiết của đất nước thành những bước đi cụ thể. Những dấu chân mở đường của ông và đồng đội nhắc thế hệ hôm nay trân trọng cả hành trình đã tạo nên thành quả mà mình được thừa hưởng.

Nguồn tham khảo: Báo Quân đội nhân dân, “Kiến trúc sư đầu tiên của tuyến đường Hồ Chí Minh”; Báo Điện tử Chính phủ, “Địa danh lịch sử, chiến tích hào hùng”, ngày 16/5/2019.