“NGƯỜI ĐẦU TIÊN BỚI ĐẤT TÌM ĐỒNG ĐỘI”

Có những ngày trong chiến tranh mà người ta nhớ suốt cả cuộc đời.

Với bà Lê Thị Hùng, ngày 31/10/1968 chính là một ngày như thế.

Khi ấy, Truông Bồn là một trong những trọng điểm giao thông ác liệt trên tuyến đường 15A. Đây là tuyến đường quan trọng để vận chuyển người và hàng hóa từ hậu phương miền Bắc vào chiến trường miền Nam. Vì vậy, máy bay Mỹ liên tục đánh phá nhằm cắt đứt tuyến đường.

Những thanh niên xung phong của Đại đội 317 ngày đêm bám đường.

Bom đánh xuống.

Họ lại ra san lấp hố bom.

Đường bị phá.

Họ lại sửa chữa.

Những chuyến xe cần đi qua.

Họ lại đứng bên đường làm nhiệm vụ dẫn đường.

Đó là công việc mà những người thanh niên xung phong đã lặp đi lặp lại trong những năm tháng khốc liệt ấy.

Buổi sáng định mệnh

Ngày 31/10/1968, một bộ phận thanh niên xung phong đang làm nhiệm vụ tại Truông Bồn.

Không ai biết rằng đó sẽ là buổi sáng cuối cùng của 13 người đồng đội.

Máy bay Mỹ xuất hiện.

Bom trút xuống.

Đất đá tung lên.

Khói bom phủ kín cả khu vực.

Trong khoảnh khắc ấy, những con người đang sống và làm nhiệm vụ chỉ còn biết tìm cách tránh bom.

Nhưng khi tiếng bom tạm lắng, trước mắt những người còn sống là một cảnh tượng đau lòng.

13 thanh niên xung phong đã hy sinh.

Trong số đó có 11 nữ và 2 nam, phần lớn đều đang ở tuổi thanh xuân đẹp nhất.

Và giữa khung cảnh hoang tàn ấy, bà Lê Thị Hùng đã lao vào bới đất tìm đồng đội.

Không có thời gian để khóc.

Không có thời gian để sợ.

Chỉ có một suy nghĩ: phải tìm các anh, các chị.

Đất đá được bới lên từng lớp.

Đôi tay con người trở nên nhỏ bé trước những khối đất vừa bị bom xới tung.

Nhưng những người đồng đội vẫn tìm.

Tìm từng người.

Tìm những người bạn vừa còn đứng bên mình.

Tìm những cô gái đã cùng nhau san lấp hố bom, cùng ăn, cùng ngủ, cùng chia sẻ những ngày tháng gian khổ.

Báo Công an Nghệ An ghi lại rằng bà Hùng chính là người đầu tiên bới đất tìm đồng đội sau loạt bom ngày hôm ấy. Nhiều năm sau, khi trở lại Truông Bồn thắp hương, ký ức về buổi sáng ấy vẫn khiến bà xúc động sâu sắc.

Những người trẻ đã nằm lại

13 người hy sinh tại Truông Bồn không phải những con người xa lạ.

Họ là những chàng trai, cô gái tuổi còn rất trẻ.

Có người còn mang theo những dự định riêng.

Có người còn chưa kịp trở về thăm gia đình.

Có người đang chờ ngày chiến tranh kết thúc để trở về quê hương.

Nhưng chiến tranh đã khép lại tất cả những dự định ấy.

Họ nằm lại nơi Truông Bồn.

Còn những người sống sót phải tiếp tục công việc.

Bởi đường vẫn phải thông.

Đoàn xe vẫn phải đi.

Chiến trường vẫn đang chờ những chuyến hàng từ hậu phương.

Đó là điều khiến câu chuyện về Truông Bồn càng trở nên đau xót.

Ngay cả sau mất mát lớn như vậy, những người còn lại vẫn phải tiếp tục nhiệm vụ.

Nhiều năm sau...

Chiến tranh kết thúc.

Truông Bồn trở lại màu xanh.

Những con đường được xây dựng lại.

Những đoàn xe không còn phải chạy trong tiếng bom.

Nhưng đối với những người từng sống ở đó, ký ức chưa bao giờ biến mất.

Mỗi khi trở về Truông Bồn, bà Lê Thị Hùng lại nhớ đến những đồng đội năm xưa.

Bà nhớ những ngày cùng nhau làm nhiệm vụ.

Nhớ những tiếng gọi giữa chiến trường.

Và nhớ buổi sáng mà bà cùng đồng đội bới đất tìm những người vừa hy sinh.

Có lẽ, đối với người còn sống, đó là một món nợ ký ức không bao giờ trả hết.

Bởi những người đã nằm xuống không thể kể câu chuyện của chính mình nữa.

Vì vậy, những người sống sót phải kể thay họ.

Lời nhắn gửi thế hệ hôm nay

Câu chuyện của bà Lê Thị Hùng không chỉ kể về một trận bom.

Nó kể về tình đồng đội.

Giữa chiến tranh, khi mạng sống của mỗi người đều mong manh, người ta vẫn không bỏ lại nhau.

Bom vừa dứt, họ tìm đồng đội.

Đất đá vùi lấp, họ bới đất tìm đồng đội.

Nhiều năm sau, họ trở lại, thắp nén hương cho đồng đội.

Đó chính là nghĩa tình của một thế hệ.

Ngày hôm nay, chúng ta được sống trong hòa bình, có thể học tập, làm việc, xây dựng gia đình và theo đuổi những ước mơ riêng.

Nhưng phía sau sự bình yên ấy là những người đã từng dùng chính tuổi trẻ của mình để bảo vệ con đường đi tới tương lai.

Có những người đã nằm lại dưới lòng đất.
Có những người sống sót để mang ký ức về họ đi suốt cuộc đời.
Và có những câu chuyện phải được kể mãi để thế hệ sau không bao giờ quên.

Truông Bồn hôm nay không còn là vùng đất khói lửa.

Nhưng mỗi nén hương được thắp lên nơi đây vẫn là một lời tri ân gửi tới những người đã hy sinh.

Họ đã không trở về.
Nhưng ký ức về họ thì còn mãi.