Người đầu tiên của Việt Nam và châu Á bay vào vũ trụ
Phạm Tuân là phi công tiêm kích xuất sắc của Không quân nhân dân Việt Nam, người đầu tiên bắn rơi máy bay B-52 của Hoa Kỳ trong không chiến và trở về an toàn. Năm 1980, ông trở thành người Việt Nam và người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ trên tàu Soyuz 37, ghi dấu mốc lịch sử của nền hàng không - vũ trụ Việt Nam.
Trong lịch sử hàng không và chinh phục không gian của Việt Nam, Phạm Tuân là một nhân vật đặc biệt. Ông không chỉ là một phi công tiêm kích dũng cảm trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mà còn là người đầu tiên của Việt Nam và châu Á bay vào vũ trụ, đưa tên tuổi Việt Nam đến với cộng đồng khoa học quốc tế.
Phạm Tuân sinh ngày 14 tháng 2 năm 1947 tại xã Quốc Tuấn, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Năm 1965, ông nhập ngũ và được tuyển vào lực lượng không quân. Sau thời gian học tập tại Liên Xô, ông trở thành phi công lái máy bay tiêm kích MiG-21 của Trung đoàn Không quân 921 Sao Đỏ, trực tiếp tham gia chiến đấu bảo vệ bầu trời miền Bắc.
Trong chiến dịch Chiến dịch Linebacker II, đêm 27 tháng 12 năm 1972, Phạm Tuân đã xuất kích và bắn rơi một máy bay ném bom chiến lược B-52 của Hoa Kỳ, trở thành phi công đầu tiên trên thế giới được Việt Nam ghi nhận bắn hạ loại máy bay này trong không chiến và trở về căn cứ an toàn. Chiến công ấy góp phần vào thắng lợi của Chiến thắng Điện Biên Phủ trên không và được xem là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử Không quân nhân dân Việt Nam.
Năm 1979, Phạm Tuân được lựa chọn tham gia chương trình hợp tác không gian Interkosmos giữa Việt Nam và Liên Xô. Ngày 23 tháng 7 năm 1980, ông cùng nhà du hành vũ trụ Viktor Gorbatko thực hiện chuyến bay trên tàu vũ trụ Soyuz 37. Sau gần 8 ngày làm việc trên quỹ đạo, ông hoàn thành nhiều thí nghiệm khoa học và quan sát Trái Đất trước khi trở về an toàn. Chuyến bay đã đưa Phạm Tuân trở thành người Việt Nam đầu tiên và người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ.
Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc, Phạm Tuân được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Liên Xô cùng nhiều huân chương cao quý của Việt Nam và Liên Xô. Sau này, ông tiếp tục công tác trong Quân chủng Phòng không - Không quân, góp phần đào tạo thế hệ phi công trẻ và xây dựng lực lượng không quân hiện đại.
Ngày nay, Phạm Tuân vẫn được nhắc đến như biểu tượng của lòng dũng cảm, trí tuệ và khát vọng chinh phục những đỉnh cao mới. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là niềm tự hào của Không quân nhân dân Việt Nam và là nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ thanh niên Việt Nam trong học tập, nghiên cứu khoa học và bảo vệ Tổ quốc.
Nguồn tham khảo
Quân chủng Phòng không - Không quân.
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.
Báo Quân đội nhân dân.
Thông tấn xã Việt Nam.
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.
