NGƯỜI ĐỂ LẠI MỘT CÁNH TAY Ở ĐỒI TRÒN
"Có những người lính trở về từ chiến tranh với những vết thương không bao giờ lành. Nhưng trong họ, tình yêu Tổ quốc và ký ức về đồng đội vẫn nguyên vẹn như ngày đầu cầm súng."
Trong căn nhà nhỏ ở thôn Kiều Trai, xã Lê Quý Đôn, cựu chiến binh Trần Đình Quán vẫn cẩn thận giữ những kỷ vật của một thời trận mạc. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng mỗi khi nhắc đến chiến trường Tây Nguyên, giọng ông vẫn trầm xuống, như thể những ngày tháng ấy chỉ mới hôm qua. Ngày 28/5/1969, khi vừa tròn 19 tuổi, chàng thanh niên Trần Đình Quán lên đường nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện tại Hà Bắc, ông cùng đồng đội hành quân vào Nam.
Ông nhớ lại:
"Hành quân dài lắm, đi ròng rã qua rừng núi, ai cũng mệt nhưng không ai nản. Lúc ấy chỉ mong sớm tới chiến trường để được chiến đấu."
Tháng 5/1970, ông có mặt tại Mặt trận Tây Nguyên, tham gia nhiều trận đánh ở Kon Tum và Gia Lai. Một năm sau, ông bị thương lần đầu ở đùi. Điều trị chưa lâu, ông lại xin trở về đơn vị. Sau khóa học sĩ quan kéo dài chín tháng, năm 1972, ông trở lại chiến trường với cương vị Đại đội phó.
Ký ức sâu đậm nhất trong cuộc đời binh nghiệp của ông là trận chiến tại Đồi Tròn – Trung Nghĩa, khu vực giáp ranh Kon Tum và Gia Lai. Ngày 25/6/1973, Đại đội trưởng bị thương trong lúc đi trinh sát. Trách nhiệm chỉ huy đơn vị được giao cho người Đại đội phó trẻ tuổi. Trận chiến kéo dài hơn 70 ngày đêm.
Bom và pháo địch trút xuống liên tục. Rừng xanh trở thành đồi đất trơ trụi. Quân số đơn vị giảm dần sau mỗi đợt giao tranh. Có lúc trên chốt chỉ còn lại vài người lính. Nhưng không ai rời vị trí. Ông kể rằng những người còn lại đều hiểu, nếu chốt bị mất, đồng nghĩa với việc mở ra nguy cơ lớn cho toàn tuyến phòng ngự. Chiều ngày 30/8/1973, trong một trận pháo kích ác liệt, ông bị thương nặng và mất đi cánh tay phải. Đối với người lính tuổi đôi mươi, đó là mất mát rất lớn. Nhưng điều khiến ông đau đáu hơn cả là nhiều đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi ngọn đồi ấy.
Ông xúc động chia sẻ:
"Tôi còn sống trở về đã là may mắn. Nhiều đồng đội của tôi đã nằm lại mãi mãi ở Đồi Tròn."
Chiến tranh kết thúc, ông trở về quê hương với thương tật suốt đời. Nhưng chưa bao giờ ông coi mình là người thiệt thòi. Điều khiến ông hạnh phúc nhất là được nhìn thấy quê hương thanh bình, đất nước thống nhất và thế hệ trẻ lớn lên trong hòa bình. Ông nói:
"Điều tôi vui nhất là được thấy quê hương yên bình, thế hệ trẻ được sống trong hòa bình mà chúng tôi đã đánh đổi bằng cả tuổi xuân."
Hơn 50 năm đã đi qua, cánh tay ông để lại nơi chiến trường, nhưng tinh thần của người lính năm xưa vẫn nguyên vẹn. Câu chuyện của cựu chiến binh Trần Đình Quán là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng hòa bình không phải điều tự nhiên mà có. Đó là thành quả được đánh đổi bằng máu, nước mắt và cả tuổi xuân của biết bao người lính đã đi qua thời hoa lửa.
