Người đề xuất danh hiệu “Bà Mẹ Việt Nam anh hùng”

Danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” là sự suy tôn, tri ân của Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta đối với các bà mẹ đã có những công lao, những hy sinh thầm lặng, cao cả, đã cống hiến cho Tổ quốc những người con ưu tú. Danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” đã được Chủ tịch nước Lê Đức Anh ký ngày 10/9/1994.

Chủ tịch nước, Đại tướng Lê Đức Anh là một người chỉ huy quân sự tài ba, quyết đoán, dày dạn kinh nghiệm trận mạc, đồng thời cũng là một con người có nhân cách đức độ, gần gũi, giàu tình yêu thương con người. Trên cương vị Chủ tịch nước, đồng chí Lê Đức Anh và các đồng chí trong Bộ Chính trị đã dồn hết tâm lực cho công việc với quyết tâm và cố gắng cao nhất, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, phát huy mọi động lực mới, khai thác mọi tiềm năng để phát triển sản xuất, nâng cao đời sống nhân dân.

Cùng với việc phấn đấu hoàn thành các công việc về công tác xây dựng pháp luật, công tác cán bộ, công tác tiếp dân, công tác thi đua - khen thưởng..., Chủ tịch nước Lê Đức Anh thường tận dụng quỹ thời gian của mình đến các địa phương để nắm bắt tình hình thực tế ở cơ sở, nhìn rõ những thuận lợi cần khai thác, những khó khăn cần tháo gỡ.

Chính việc sâu sát cuộc sống người dân đã giúp đồng chí Lê Đức Anh nhận thấy thực tế, nhiều mẹ có các con đi chiến đấu và hy sinh, bản thân cuộc sống của các mẹ còn khó khăn, cô đơn. Từ đó, ông rất quan tâm đến công tác chính sách đối với quân đội và hậu phương quân đội. Trong cuộc họp Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Lê Đức Anh đã đề xuất phong tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”. Được sự nhất trí của Bộ Chính trị, ngày 10/9/1994, đồng chí Lê Đức Anh đã ký Lệnh số 36L/CTN, công bố Pháp lệnh quy định Danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” và Pháp lệnh ưu đãi người hoạt động cách mạng, liệt sĩ và gia đình liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, người tham gia hoạt động kháng chiến, người có công với cách mạng.

Ngày 17/12/1994, Chủ tịch nước Lê Đức Anh đã ký quyết định tặng và truy tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” đợt 1 cho 19.879 bà mẹ thuộc các tỉnh, thành phố trong cả nước. Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam và 5 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân, ngày 19/12/1994, Đảng, Nhà nước tổ chức trọng thể Lễ tuyên dương danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” lần thứ nhất tại Phủ Chủ tịch. 59 Bà mẹ Việt Nam anh hùng tiêu biểu của mọi miền đất nước, đại diện cho gần 2 vạn bà mẹ được phong tặng về dự. Lễ đón các mẹ được tổ chức trọng thể tại Phủ Chủ tịch. Chủ tịch nước Lê Đức Anh ra tận xe mời các mẹ bước lên thảm đỏ duyệt Đội Danh dự Quân đội nhân dân Việt Nam.

Đồng chí Lê Đức Anh luôn ghi nhớ sự kiện ấy: “Ngày 9/12/1994, lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng Việt Nam, các Bà mẹ Việt Nam anh hùng ở tuổi ngoài 70 đã đi bên tôi, trong cương vị người đứng đầu nhà nước, hay nói đúng hơn là lần đầu tiên trong đời tôi được đi bên các Bà Mẹ Việt Nam anh hùng duyệt hàng quân danh dự trong khuôn viên của Phủ Chủ tịch. Bên hàng quân danh dự là những chiến sĩ trẻ trung và trang nghiêm, nắng Ba Đình soi rõ ánh mắt và nụ cười rạng rỡ của các Bà mẹ”[1].

Chủ tịch nước Lê Đức Anh cùng các Bà mẹ Việt Nam anh hùng duyệt Đội Danh dự trong khuôn viên Phủ Chủ tịch tháng 12/1994. Ảnh tư liệu.

Từ năm 1994 đến nay, Đảng và Nhà nước đã phong tặng 07 đợt danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” cho 42.803 bà mẹ. Cũng từ đây, xuất hiện phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”, xây tặng “Nhà tình nghĩa” và nhận phụng dưỡng các Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Phong trào xây dựng “Quỹ đền ơn đáp nghĩa, “Toàn dân chăm sóc gia đình thương binh, liệt sĩ, người có công với nước” trong các cơ quan, đoàn thể, tổ chức xã hội, đơn vị lưc lượng vũ trang, các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân đã trở thành nếp sống mang đậm tính nhân văn và truyền thống văn hóa “Uống nước nhớ nguồn” của các tầng lớp nhân dân trong cả nước.

Trong hồi ký, đồng chí Lê Đức Anh từng chia sẻ:“Khi tôi được biết tin cả nước có 10.700 Bà mẹ Việt Nam anh hùng hiện còn sống đã được các tổ chức xã hội, các cơ quan đoàn thể nhận phụng dưỡng suốt đời, tôi rất vui mừng. Trong lòng tôi vẫn mong ước sao để nâng cao mức sống của các Bà mẹ Việt Nam anh hùng và các đối tượng có công với cách mạng ngang hàng hoặc vượt trội so với mức sống trung bình của người dân trong khu vực”.[2]

Việc đề xuất và phong tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” có ý nghĩa rất lớn, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước với các Bà mẹ Việt Nam anh hùng cũng như các gia đình có công với cách mạng. Điều ấy càng minh chứng rõ nét cho nhân cách giản dị, cao đẹp, gần gũi, giàu tình yêu thương con người của Chủ tịch nước, Đại tướng Lê Đức Anh./.