Người dệt lưới ngụy trang bằng lá cọ

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, việc bảo vệ các đoàn xe thồ chở gạo và vũ khí khỏi sự dòm ngó của máy bay trinh sát Pháp là nhiệm vụ sống còn. Tại một bản nhỏ vùng trung du Phú Thọ, bà mế cốt – một cụ già người Mường đã ngoài bảy mươi tuổi – đã khởi xướng một phong trào độc đáo: Dệt lưới ngụy trang từ lá cọ.

Lá cọ vốn nhiều vô kể ở vùng trung du, nhưng để làm ra một tấm lưới ngụy trang vừa nhẹ, vừa bền, lại không bị héo úa quá nhanh dưới nắng mưa là cả một nghệ thuật. Bà mế cốt hướng dẫn các cô gái trong bản chọn những tàu cọ bánh tẻ, tước nhỏ thành sợi rồi đem phơi sương ba đêm cho sợi dai ra. Sau đó, họ bện chéo những sợi cọ này thành những tấm lưới rộng hàng chục mét vuông.

Mỗi tấm lưới dệt xong được ngâm qua một thứ nước lá rừng đặc biệt để giữ màu xanh đậm của lá suốt nhiều tuần liền. Đêm đêm, dưới ánh đuốc bập bùng, hàng trăm phụ nữ trong bản ngồi quây quần khâu lưới.

Những tấm lưới ngụy trang bằng lá cọ ấy đã phủ kín những chiếc xe thồ, những khẩu pháo cao xạ, biến cả một đoàn quân khổng lồ thành những cánh rừng di động xê dịch trong đêm. Sự khéo léo của mế cốt và những người phụ nữ hậu phương đã dựng nên một "bức tường xanh" vô hình, che chở cho hàng vạn người lính tiến về chiến dịch an toàn.