NGƯỜI ĐI QUA TRẬN HẠC – NGUYỄN KIM
Nửa đầu thế kỷ XVI, nhà Lê suy yếu nghiêm trọng. Mạc Đăng Dung giành quyền kiểm soát triều đình và lập ra nhà Mạc năm 1527. Một số quan lại và tướng lĩnh trung thành với nhà Lê không chấp nhận sự thay đổi này. Trong số đó có Nguyễn Kim, một võ tướng quê ở Thanh Hóa. Ông đã tập hợp lực lượng nhằm khôi phục nhà Lê. Năm 1533, Nguyễn Kim đưa Lê Duy Ninh lên ngôi, lấy hiệu là Lê Trang Tông, mở đầu thời kỳ Lê Trung hưng. Từ vùng Thanh Hóa, Nguyễn Kim từng bước xây dựng lực lượng và tổ chức các cuộc tiến công chống nhà Mạc. Ông hiểu rằng muốn khôi phục nhà Lê thì cần phải có căn cứ vững chắc, quân đội và sự ủng hộ của nhân dân. Vì vậy, ông vừa tổ chức quân sự vừa xây dựng bộ máy chính quyền. Quân Lê Trung hưng nhiều lần giao chiến với quân Mạc. Nguyễn Kim đóng vai trò là người chỉ huy cao nhất trong những năm đầu của phong trào. Trách nhiệm của ông là tổ chức lực lượng, bảo vệ vua Lê và chỉ huy cuộc chiến nhằm khôi phục triều Lê. Năm 1545, Nguyễn Kim bị ám hại. Sau khi ông qua đời, quyền chỉ huy lực lượng Lê Trung hưng được trao cho con rể là Trịnh Kiểm. Mặc dù Nguyễn Kim không thể hoàn thành toàn bộ mục tiêu trong đời mình, ông đã đặt nền móng quan trọng cho quá trình khôi phục nhà Lê. Sau đó, lực lượng này tiếp tục phát triển và cuối cùng đánh bại nhà Mạc ở Thăng Long. Câu chuyện Nguyễn Kim là câu chuyện về một người bắt đầu một hành trình mà chính ông không kịp nhìn thấy kết thúc. Nhưng những gì ông gây dựng đã trở thành nền tảng cho cả một thời kỳ Lê Trung hưng sau đó.
