Người đi ra biển để tìm hình hài Tổ quốc.

Đi đến đâu, Người cũng nhìn thấy hai thế giới đối lập: một bên là những kẻ thống trị sống xa hoa trên mồ hôi và máu của nhân dân lao động; một bên là những con người bị áp bức đang vật lộn để tồn tại.Từ châu Phi đến châu Mỹ, từ nước Anh đến nước Pháp, Nguyễn Tất Thành nhận ra rằng ở đâu chủ nghĩa thực dân cũng mang cùng một bộ mặt tàn bạo. Nó không chỉ áp bức dân tộc Việt Nam mà còn chà đạp lên nhân phẩm của hàng triệu con người thuộc địa khác.Điều quan trọng hơn, trong quá trình ấy, Người dần tìm thấy lực lượng có thể trở thành đồng minh của dân tộc Việt Nam: giai cấp công nhân và những người lao động bị áp bức trên toàn thế giới.Những năm tháng ở Anh và Pháp có ý nghĩa đặc biệt trong quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh. Tại đây, Người có điều kiện quan sát tận mắt các quốc gia tư bản phát triển - nơi sản sinh ra khẩu hiệu “Tự do - Bình đẳng - Bác ái” nhưng đồng thời cũng là trung tâm của chủ nghĩa thực dân đang thống trị các dân tộc yếu hơn.Nguyễn Ái Quốc sớm nhận ra sự mâu thuẫn lớn của xã hội tư sản phương Tây: họ nói về tự do nhưng lại tước đoạt tự do của các dân tộc thuộc địa; họ nói về nhân quyền nhưng lại chà đạp quyền sống của hàng triệu con người da màu.Những nhận thức ấy giúp Người vượt qua ảo tưởng về mô hình dân chủ tư sản.Người khâm phục tinh thần đấu tranh của nhân dân Pháp và nhân dân Mỹ, nhưng đồng thời cũng hiểu rằng các cuộc cách mạng tư sản chưa thể giải phóng triệt để những người lao động và các dân tộc bị áp bức.Đây là bước chuyển biến quan trọng trong tư duy chính trị của Nguyễn Ái Quốc: từ lòng yêu nước truyền thống đến nhận thức mang tính quốc tế và giai cấp.