Người đi Tây Tiến mùa xuân ấy

ào tháng 3.1949, Khu ủy và Bộ Tư lệnh Liên khu 3 quyết định thành lập Tiểu đoàn Đinh Công Niết và chỉ định Đinh Công Niết làm tiểu đoàn trưởng. Có lẽ đây là tiểu đoàn duy nhất của nước ta trong kháng chiến chống Pháp mang tên một vị quan lang người Mường.

Cán bộ chiến sĩ trong tiểu đoàn hầu hết là những người dân tộc thông thạo địa hình rừng núi, họ án ngữ cả vùng cửa ngõ Tây Bắc. Các đơn vị Vệ quốc đoàn tiến lên nơi sơn lam chướng khí này đều được bảo vệ, tiếp tế. Còn giặc Pháp bạt vía kinh hồn trước những chiến binh Mường thoắt ẩn, thoắt hiện của Tiểu đoàn Đinh Công Niết.

Đinh Công Niết (1913 - 1994) sinh tại xóm Mỏ, TT.Lương Sơn, H.Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Ông tham gia cách mạng từ rất sớm: tháng 3.1945 được kết nạp vào Mặt trận Việt Minh, chỉ huy giành chính quyền ở châu Lương Sơn tháng 8.1945.

Ngày 1.1.2018, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hòa Bình đã trao quyết định công nhận ông Đinh Công Niết là người hoạt động cách mạng tiền khởi nghĩa (từ 1.1.1945 đến tháng 8.1945).

Trung tướng Nguyễn Hòa, nguyên Tư lệnh Quân đoàn I, Tiểu đoàn phó của Tiểu đoàn Đinh Công Niết, đã viết về người chỉ huy của mình: “Không ngày nào quân Pháp và ngụy binh đi lại, vận chuyển trên đường số 6 mà không bị mìn đổ xe hoặc bị bắn tỉa chết và bị thương vài tên. Anh Đinh Công Niết đã bỏ nhiều công lao sức lực đi đến các đơn vị động viên bộ đội và luôn là đầu mối quan trọng kết hợp Đảng - chính - quân - dân ở địa phương”.

Người viết bài này từng được bác sĩ Lê Hùng Lâm, Trưởng ban Liên lạc cựu chiến binh Trung đoàn 52 Tây Tiến, kể cho nghe kỷ niệm trong một lần ông cùng đồng đội về thăm Tiểu đoàn trưởng Đinh Công Niết. Khi xe qua Lương Sơn (Hòa Bình), ông Lâm đã đọc lại thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh khen ngợi Đinh Công Niết, Chủ tịch châu Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình (ngày 1.7.1947):

“Tôi thay mặt Chính phủ, gửi lời khen ông đã tận tâm làm việc kháng chiến, và đã kêu gọi đồng bào Lương Sơn hăng hái tham gia kháng chiến. Mong ông cố gắng hơn nữa, Chính phủ sẽ ghi nhớ công trạng của ông. Chào quyết thắng Chủ tịch Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Hồ Chí Minh”.

Trước đó, vào ngày 6.6.1947, ông được Tổng tư lệnh quân đội quốc gia Võ Nguyên Giáp tặng giấy khen. Tháng 9.1949, ông Đinh Công Niết được đứng trong hàng ngũ của Đảng Cộng sản Đông Dương.