NGƯỜI ĐI TÌM CON ĐƯỜNG CHO CẢ MỘT DÂN TỘC

Có những cuộc ra đi bắt đầu bằng tiếng còi tàu, nhưng phía sau nó là cả một khát vọng lớn lao của dân tộc. Ngày 5/6/1911, tại Bến Nhà Rồng, người thanh niên Nguyễn Tất Thành bước lên con tàu Amiral Latouche-Tréville, bắt đầu chuyến đi mà sau này lịch sử Việt Nam ghi nhận như một dấu mốc đặc biệt: hành trình tìm đường cứu nước.

Khi ấy, Nguyễn Tất Thành mới 21 tuổi. Người sinh ngày 19/5/1890 tại Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An, trong một gia đình có truyền thống yêu nước. Tên khai sinh của Người là Nguyễn Sinh Cung; khi đi học mang tên Nguyễn Tất Thành. Tuổi trẻ của Người diễn ra trong bối cảnh đất nước đang chịu ách thống trị của thực dân Pháp, nhân dân sống trong cảnh mất nước, đời sống cơ cực. Nhiều phong trào yêu nước đã diễn ra nhưng chưa tìm được con đường có thể đưa dân tộc đến độc lập.

Nguyễn Tất Thành sớm suy nghĩ về câu hỏi lớn: Làm thế nào để cứu nước, cứu dân? Người không lựa chọn con đường mà nhiều người đương thời đã đi. Người quyết định sang phương Tây để tận mắt xem những nước mà thực dân Pháp vẫn thường nói là “văn minh” thực sự như thế nào, đồng thời tìm hiểu xem họ đã làm cách mạng ra sao. Ngày 5/6/1911, với tên gọi Văn Ba, Người rời Tổ quốc. Tư liệu chính thức ghi nhận đây là sự khởi đầu của hành trình kéo dài khoảng 30 năm tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc.

Điều đáng nhớ là Người ra đi không phải với một hành trang giàu có. Nguyễn Tất Thành chấp nhận làm việc để kiếm sống. Trên hành trình qua nhiều quốc gia, Người từng làm nhiều công việc khác nhau, tiếp xúc với những người lao động thuộc nhiều dân tộc. Những trải nghiệm ấy giúp Người không chỉ quan sát thế giới từ bên ngoài mà còn trực tiếp cảm nhận cuộc sống của những con người bị áp bức, bóc lột.

Từ Việt Nam, Người đến Pháp rồi tiếp tục hành trình qua nhiều nơi. Trong những năm tháng hoạt động ở nước ngoài, Nguyễn Ái Quốc từng bước tham gia phong trào công nhân, phong trào cách mạng và nghiên cứu những tư tưởng chính trị đương thời. Bước ngoặt quan trọng diễn ra khi Người tiếp cận chủ nghĩa Mác - Lênin và nhận thấy đây là con đường phù hợp để giải phóng dân tộc Việt Nam. Từ một người thanh niên ra đi với câu hỏi “đường nào để cứu nước?”, Người từng bước tìm thấy lời giải trong thực tiễn đấu tranh của các dân tộc bị áp bức và phong trào cách mạng thế giới.

Điều làm nên ý nghĩa đặc biệt của cuộc ra đi năm 1911 không chỉ nằm ở quãng đường Người đã đi qua, mà còn ở ý chí không ngừng học hỏi. Người không đi để tìm một cuộc sống riêng cho mình. Mục tiêu xuyên suốt là tìm một con đường có thể giúp đồng bào thoát khỏi cảnh mất nước. Từ một người thanh niên bình thường, Nguyễn Tất Thành từng bước trở thành Nguyễn Ái Quốc và sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Ba mươi năm sau ngày rời Bến Nhà Rồng, Người trở về Tổ quốc. Những năm tháng bôn ba đã tạo nên một nhà cách mạng có tầm nhìn quốc tế nhưng luôn hướng về dân tộc. Năm 1930, Nguyễn Ái Quốc chủ trì Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản, dẫn tới sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam. Mười lăm năm sau, ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình, tuyên bố sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Nhìn lại khoảnh khắc con tàu rời Bến Nhà Rồng, ta càng hiểu giá trị của một quyết định được đưa ra khi tuổi đời còn rất trẻ. Nguyễn Tất Thành khi ấy chưa biết con đường phía trước sẽ kéo dài bao lâu, phải trải qua bao nhiêu gian khổ, nhưng Người có một điều chắc chắn: không thể đứng yên trước nỗi đau mất nước.

Hơn một thế kỷ đã trôi qua, Bến Nhà Rồng vẫn là một địa danh gợi nhớ về tuổi trẻ, ý chí và khát vọng. Câu chuyện của người thanh niên Nguyễn Tất Thành nhắc thế hệ hôm nay rằng những thay đổi lớn lao đôi khi bắt đầu từ một quyết định rất giản dị: dám bước ra khỏi giới hạn của bản thân để tìm câu trả lời cho vận mệnh của quê hương.