Người đi tìm hình cứu nước
Từ Bến Nhà Rồng đến mùa Thu Độc lập
Có những hành trình bắt đầu bằng một bước chân, nhưng lại làm thay đổi cả vận mệnh của một dân tộc. Hơn một thế kỷ trước, tại một bến cảng ở Sài Gòn, một người thanh niên Việt Nam đã bước lên con tàu rời Tổ quốc. Người thanh niên ấy mang tên Nguyễn Tất Thành. Khi đó, không ai có thể biết rằng chuyến đi ấy sẽ mở đầu cho một hành trình lịch sử, đưa dân tộc Việt Nam đến với mùa Thu độc lập.
Năm 1911, Việt Nam đang sống dưới ách thống trị của thực dân Pháp. Nhiều phong trào yêu nước đã diễn ra nhưng chưa tìm được con đường phù hợp để giành lại độc lập. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước, Nguyễn Tất Thành sớm chứng kiến cảnh nhân dân chịu nhiều đau khổ. Người luôn suy nghĩ về một câu hỏi lớn: Làm thế nào để đất nước được độc lập, nhân dân được tự do?
Ngày 5 tháng 6 năm 1911, tại Bến Nhà Rồng, Nguyễn Tất Thành quyết định ra đi tìm đường cứu nước. Người xin làm phụ bếp trên con tàu Amiral Latouche-Tréville để có cơ hội đi đến nhiều quốc gia. Khác với những chuyến đi bình thường, đây là chuyến đi mang theo một mục đích lớn lao: tìm hiểu thế giới và tìm con đường giải phóng dân tộc.
Những năm sau đó là quãng thời gian đầy gian nan. Nguyễn Tất Thành đã đặt chân đến nhiều nước ở châu Âu, châu Phi và châu Mỹ. Người làm nhiều công việc khác nhau để kiếm sống, từ phụ bếp, quét tuyết đến làm việc trong nhà bếp và các xưởng lao động. Có những ngày cuộc sống vô cùng khó khăn, nhưng Người vẫn kiên trì học hỏi, quan sát và tìm hiểu về xã hội.
Điều Người nhận ra là không chỉ người Việt Nam chịu cảnh áp bức. Ở nhiều nơi trên thế giới, những người lao động nghèo cũng phải sống trong cảnh bất công. Những trải nghiệm thực tế ấy giúp Nguyễn Ái Quốc hiểu sâu sắc hơn về bản chất của chủ nghĩa thực dân và nỗi khổ của các dân tộc thuộc địa.
Năm 1919, với tên Nguyễn Ái Quốc, Người gửi bản Yêu sách của nhân dân An Nam tới Hội nghị Versailles, yêu cầu các quyền tự do, dân chủ và quyền bình đẳng cho người Việt Nam. Dù những yêu cầu ấy không được chấp nhận, sự kiện đã đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong hoạt động của Nguyễn Ái Quốc trên con đường đấu tranh vì độc lập dân tộc.
Đặc biệt, năm 1920, Nguyễn Ái Quốc đọc Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của V.I. Lênin. Người tìm thấy ở đó lời giải cho vấn đề mà mình đã trăn trở suốt nhiều năm. Từ đây, Nguyễn Ái Quốc xác định con đường cách mạng theo khuynh hướng cộng sản và tiếp tục hoạt động để truyền bá tư tưởng giải phóng dân tộc vào Việt Nam.
Sau nhiều năm hoạt động ở nước ngoài, năm 1941, Nguyễn Ái Quốc trở về Việt Nam. Tại Pác Bó, Cao Bằng, Người trực tiếp lãnh đạo cách mạng và cùng các đồng chí chuẩn bị lực lượng cho cuộc đấu tranh giành độc lập. Cuộc sống khi ấy vô cùng thiếu thốn. Người làm việc trong những điều kiện khó khăn, nhưng vẫn dành nhiều thời gian nghiên cứu, viết tài liệu và vận động nhân dân tham gia cách mạng.
Rồi mùa Thu năm 1945 đến.
Sau khi Nhật đầu hàng Đồng minh, thời cơ cách mạng xuất hiện. Dưới sự lãnh đạo của Việt Minh, nhân dân cả nước đồng loạt đứng lên giành chính quyền. Từ Hà Nội, Huế, Sài Gòn đến nhiều địa phương khác, khí thế cách mạng lan rộng. Một dân tộc đã chịu nhiều năm mất nước nay đứng lên làm chủ vận mệnh của mình.
Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình, hàng chục vạn đồng bào tập trung chờ đợi. Trên lễ đài, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố trước quốc dân và thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Khoảnh khắc ấy có ý nghĩa đặc biệt. Hơn ba mươi năm trước, một người thanh niên rời Bến Nhà Rồng với hai bàn tay gần như trắng. Ba mươi tư năm sau, Người đứng trước hàng vạn đồng bào, đọc bản Tuyên ngôn khai sinh một nhà nước Việt Nam độc lập.
Nếu chuyến tàu năm 1911 là điểm bắt đầu của hành trình tìm đường cứu nước, thì ngày 2 tháng 9 năm 1945 là một dấu mốc lớn đánh dấu thành quả của cuộc đấu tranh giành độc lập.
Nhìn lại hành trình ấy, điều khiến người ta nhớ đến Hồ Chí Minh không chỉ là những sự kiện lớn, mà còn là sự kiên trì trước những khó khăn. Người đã dành nhiều năm xa quê hương, trải qua nhiều công việc và chứng kiến nhiều xã hội khác nhau để tìm kiếm một con đường phù hợp cho dân tộc mình.
Bến Nhà Rồng năm ấy vẫn còn đó. Quảng trường Ba Đình cũng vẫn còn đó. Giữa hai địa điểm ấy là một hành trình kéo dài hơn ba thập kỷ, gắn với những bước ngoặt quan trọng của lịch sử Việt Nam.
Từ một người thanh niên ra đi tìm đường cứu nước đến vị Chủ tịch đọc Tuyên ngôn Độc lập, cuộc đời Hồ Chí Minh gắn liền với một giai đoạn đặc biệt của lịch sử dân tộc. Câu chuyện ấy nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những sự kiện lớn, mà còn bắt đầu từ những con người dám lựa chọn, dám hành động và kiên trì theo đuổi mục tiêu của mình.
Có những chuyến đi bắt đầu từ một bến cảng, nhưng điểm đến lại là một trang mới của lịch sử.
