Người "Đi Tìm Nước" Trên Đất Khô
Anh hùng Lao động, Nữ kỹ sư nông nghiệp Trần Thị Vân, người đã dành trọn cả thanh xuân để nghiên cứu và thuần hóa những giống cây trồng chịu hạn trên vùng đất khô cằn nắng gió, đặc biệt là tại vùng đất Bắc Sơn, Lạng Sơn
Dựa trên: Những tấm gương lao động sáng tạo trong phong trào "Xây dựng nông thôn mới" tại các tỉnh miền núi phía Bắc.
Khởi đầu từ những vùng đất khó
Trần Thị Vân không sinh ra ở vùng núi, nhưng khi tốt nghiệp đại học, bà đã tự nguyện đăng ký về công tác tại các huyện vùng cao, nơi mà cái nắng, cái gió và sự thiếu hụt nguồn nước đã khiến cuộc sống của người dân quanh năm chật vật. Bà từng chia sẻ rằng: "Nhìn những vạt nương cháy khô vì nắng, tôi không thể cầm lòng được".
Vào những năm 2000, tại vùng đất như Bắc Sơn, Lạng Sơn, bà đã cùng đồng nghiệp lội bộ hàng cây số đường rừng để lấy mẫu đất, mẫu nước. Bà nhận ra rằng, không phải đất không tốt, mà là chúng ta chưa tìm ra loại giống phù hợp với khí hậu đặc thù của vùng núi đá.
Cuộc chiến với những giống cây "khó tính"
Bà đã dành gần 10 năm trời để thử nghiệm hàng chục giống cây trồng khác nhau. Có những lần, một cơn bão hay một đợt sương muối đột ngột đã quét sạch toàn bộ thành quả lao động của bà và người dân. Nhưng với sự bền bỉ, bà đã chọn lọc ra được những giống cây chịu hạn tốt, phù hợp với thổ nhưỡng của vùng núi phía Bắc.
Không chỉ chọn giống, bà còn là người đưa kỹ thuật tưới tiết kiệm vào những vườn cây. Với bà, mỗi giọt nước ở vùng cao quý giá như vàng. Bà hướng dẫn bà con dân tộc cách làm mương dẫn nước từ khe suối về tận nương, cách cải tạo đất bằng phương pháp hữu cơ để giữ ẩm lâu hơn.
Người chị, người mẹ của những nương rẫy
Trần Thị Vân không chỉ là một kỹ sư, bà là một người bạn đồng hành của bà con nông dân. Bà có thể ngồi hàng giờ bên bếp lửa cùng bà con để nghe họ tâm sự về cái đói, cái nghèo, rồi từ đó tìm cách tháo gỡ khó khăn. Bà dạy họ cách canh tác sao cho vừa bảo vệ được rừng, vừa có thu nhập ổn định.
Sự tận tụy ấy đã biến những vạt đất cằn cỗi ở các xã vùng cao trở thành những vườn cây ăn quả, những nương ngô xanh mướt. Khi hỏi về thành công, bà chỉ cười: "Tôi không làm được gì nhiều, chỉ là cùng bà con hiểu hơn về đất của mình thôi".
Di sản về tinh thần "tự lực cánh sinh"
Đến nay, những mô hình nông nghiệp mà bà Vân xây dựng vẫn đang được duy trì và phát triển. Bà đã truyền cảm hứng cho hàng trăm kỹ sư trẻ thế hệ sau tiếp tục con đường dấn thân về vùng cao. Bà là minh chứng cho việc, chỉ cần có tình yêu và sự kiên trì, người ta có thể biến "đá khô thành hoa trái".
