NGƯỜI ĐI TRƯỚC MÙA THU LỊCH SỬ

Nguyễn Văn Lâm sinh năm 1912, tại làng Phù Lưu, huyện Ứng Hòa, tỉnh Hà Đông (nay thuộc Hà Nội). Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, quanh năm bán mặt cho đất, bán lưng cho trời. Từ nhỏ, Nguyễn Văn Lâm đã chứng kiến cảnh cha mẹ mình bị địa chủ và thực dân Pháp áp bức, sưu cao thuế nặng khiến cuộc sống vô cùng cực khổ.

Năm 1928, khi mới 16 tuổi, Nguyễn Văn Lâm theo học chữ Quốc ngữ tại một lớp học bí mật trong làng. Chính tại đây, ông được tiếp xúc với những tư tưởng yêu nước, những bài viết kêu gọi đấu tranh chống thực dân. Những câu chuyện về Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh đã sớm gieo vào lòng chàng thanh niên trẻ ngọn lửa cách mạng.

Đến năm 1936, Nguyễn Văn Lâm tham gia phong trào Mặt trận Dân chủ Đông Dương, làm nhiệm vụ rải truyền đơn, vận động nông dân đấu tranh đòi giảm thuế, giảm tô. Hoạt động của ông diễn ra bí mật nhưng rất tích cực. Năm 1939, ông bị thực dân Pháp bắt giam tại nhà tù Hỏa Lò vì bị nghi ngờ tham gia tổ chức cách mạng. Trong tù, dù bị tra tấn, ông vẫn giữ vững tinh thần, không khai báo đồng đội.

Sau khi được thả năm 1942, Nguyễn Văn Lâm tiếp tục tham gia Việt Minh ở địa phương, phụ trách gây dựng cơ sở cách mạng, che giấu cán bộ và tích trữ lương thực chuẩn bị cho tổng khởi nghĩa. Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 bùng nổ, ông là một trong những người dẫn đầu đoàn quần chúng tại huyện Ứng Hòa đứng lên giành chính quyền.

Cuộc đời Nguyễn Văn Lâm là hình ảnh tiêu biểu cho thế hệ nông dân Việt Nam giàu lòng yêu nước, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc trong những năm tháng đấu tranh gian khổ trước năm 1945.