Người dịch tài liệu cách mạng trong hang đá

Những ngày đầu năm 1941, sau khi trở về Tổ quốc, Nguyễn Ái Quốc sống và làm việc tại Pác Bó, Cao Bằng. Nơi Người ở là một hang đá nhỏ nằm giữa núi rừng. Cuộc sống thiếu thốn đủ bề, nhưng trong hang đá ấy lại diễn ra những công việc có ý nghĩa lớn đối với cách mạng Việt Nam.

Mỗi ngày, sau những giờ làm việc và chỉ đạo phong trào, Người dành nhiều thời gian đọc và dịch các tài liệu cách mạng. Những trang tài liệu viết bằng tiếng nước ngoài được Người nghiên cứu cẩn thận, chọn lọc những nội dung phù hợp với hoàn cảnh cách mạng Việt Nam rồi truyền đạt lại cho cán bộ, đồng chí.

Trong hang đá lạnh và tối, ánh sáng không nhiều, điều kiện làm việc rất đơn sơ. Người vẫn miệt mài bên những trang giấy. Có khi Người ngồi bên bàn đá, có khi làm việc ngay trong hang. Những tài liệu ấy không chỉ giúp Người tiếp tục nghiên cứu lý luận cách mạng mà còn được sử dụng để phục vụ công tác tuyên truyền, giáo dục cán bộ và quần chúng.

Điều đáng quý là Nguyễn Ái Quốc luôn cố gắng biến những lý luận cách mạng thành những nội dung dễ hiểu, gần gũi với người dân Việt Nam. Người hiểu rằng muốn cách mạng phát triển thì trước hết phải giác ngộ được quần chúng, xây dựng đội ngũ cán bộ và củng cố niềm tin của nhân dân vào con đường đấu tranh giành độc lập.

Có những lúc công việc kéo dài đến khuya. Ngoài cửa hang, núi rừng Pác Bó chìm trong im lặng, tiếng suối Lênin vẫn róc rách chảy. Trong hang đá nhỏ, Người vẫn lặng lẽ đọc, suy nghĩ, dịch và ghi chép.

Những trang tài liệu được dịch trong điều kiện giản dị ấy góp phần phục vụ trực tiếp cho công tác cách mạng. Đằng sau những trang giấy là cả một sự chuẩn bị lâu dài về tư tưởng, tổ chức và lực lượng cho cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Nhìn lại những ngày ở Pác Bó, hình ảnh Nguyễn Ái Quốc trong hang đá nhỏ khiến người ta càng cảm nhận rõ hơn tinh thần làm việc bền bỉ của Người. Không có bàn làm việc sang trọng, không có điều kiện đầy đủ, chỉ có núi rừng, một chiếc bàn đá và những trang tài liệu cách mạng.

Nhưng chính từ nơi đơn sơ ấy, Người đã cùng các đồng chí từng bước chuẩn bị cho một chặng đường quan trọng của cách mạng Việt Nam.

Hang đá Pác Bó vì thế không chỉ là nơi Người nghỉ ngơi, mà còn là một nơi làm việc, học tập, nghiên cứu và truyền bá tư tưởng cách mạng. Những trang tài liệu được Người đọc và dịch trong những ngày tháng ấy đã góp phần vào công cuộc chuẩn bị lực lượng cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.