Người diễn thuyết giữa tiếng pháo và ánh đuốc

Người diễn thuyết giữa tiếng pháo và ánh đuốc

Trong những ngày đầu phong trào cách mạng phát triển ở Tân Châu, đấu tranh không chỉ diễn ra bằng truyền đơn hay những cuộc biểu tình. Một hình thức quan trọng khác là tuyên truyền, vận động và giác ngộ quần chúng.

Trong hoạt động ấy, Hùng Cẩm Hòa là một trong những nhân vật được tư liệu nhắc đến nhiều lần.

Đồng chí là một trong bốn người tham gia Chi bộ Long Sơn – Long Thuận được thành lập cuối tháng 4/1930. Chỉ vài ngày sau, ngày 1/5/1930, Chi bộ Long Thuận tổ chức một “Đại hội nông dân” tại Giồng Cà Dâm, địa điểm giáp ranh Long Thuận và Phú Thuận. Hơn 1.000 nông dân từ nhiều nơi trong quận kéo về dự hội; trong đó có cả nông dân các quận Cao Lãnh, Chợ Mới.

Tại cuộc đại hội ấy, Hùng Cẩm Hòa thay mặt Chi bộ Đảng đứng lên phát động nông dân hưởng ứng phong trào đòi giảm tô, giảm thuế, chống bắt phu, bắt lính.

Không khí cuộc đại hội được tư liệu mô tả rất sinh động. Nông dân đốt ống tre làm pháo nổ. Cả cù lao Cái Vừng sáng rực ánh đuốc và vang tiếng pháo. Những khẩu hiệu đấu tranh được hô vang. Trước khi giải tán, nông dân còn kéo đến nhà xã Trương Văn Bái đòi giảm thuế, giảm tô.

Trong khung cảnh ấy, Hùng Cẩm Hòa không phải là một người đứng ngoài cuộc. Đồng chí trực tiếp đứng trước đông đảo quần chúng để phát động phong trào.

Đến cuối năm 1930, vai trò tuyên truyền của Hùng Cẩm Hòa tiếp tục được thể hiện. Nhân kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười Nga, Chi bộ Long Thuận tổ chức mít tinh tại Giồng Cà Dâm. Hùng Cẩm Hòa diễn thuyết, kêu gọi quần chúng đấu tranh theo con đường cách mạng Tháng Mười. Bọn Tề làng và lính hoảng sợ, không dám đàn áp nhân dân. Khí thế đấu tranh của quần chúng từ đó tiếp tục phát triển.

Nhưng phong trào cách mạng bước vào thời kỳ khủng bố ngày càng khốc liệt. Năm 1931–1932, nhiều tổ chức Đảng bị phá vỡ. Hàng loạt cán bộ, đảng viên bị truy bắt.

Đến năm 1939, Hùng Cẩm Hòa bị bắt và đưa sang Hồng Công. Trong khi nhiều cán bộ khác bị đày đi Côn Đảo, Hùng Cẩm Hòa phải chịu một hình thức đàn áp khác của kẻ thù.

Tư liệu không ghi lại đầy đủ quá trình hoạt động của đồng chí sau khi bị bắt, vì vậy không nên tự thêm những chi tiết chưa được xác nhận. Nhưng những gì được ghi lại đã cho thấy một chặng đường rõ ràng: từ người tham gia xây dựng Chi bộ Long Sơn – Long Thuận, đến người trực tiếp đứng trước hàng nghìn nông dân phát động đấu tranh, rồi diễn thuyết trong những cuộc mít tinh bí mật và cuối cùng bị địch bắt.

Hùng Cẩm Hòa là hình ảnh của một cán bộ cách mạng mà công việc quan trọng nhất là nói cho quần chúng hiểu, vận động quần chúng tin và biến niềm tin thành hành động.

Trong lịch sử những năm đầu của phong trào, những lời diễn thuyết ấy đã hòa cùng tiếng pháo tre, ánh đuốc và tiếng hô của hàng nghìn người dân.

Đó cũng là cách ngọn lửa cách mạng được truyền từ người này sang người khác trên vùng đất Phú Thuận – Long Thuận.