NGƯỜI "ĐIỆP VIÊN" MƯU TRÍ - Viết về Mẹ VNAH Bùi Thị Định

Đến ấp Sơn Phụng, xã Sơn Định hỏi thăm nhà mẹ Định, có lẽ ít có người biết rõ, nhưng hỏi nhà bà Năm Bộ ở đâu thì hình như ai ai cũng biết. Bởi lẽ bà Năm có đến ba người con đã anh dũng hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đặc biệt là anh Năm Ẩn, người đã từng đập đầu tên trưởng ấp ác ôn ngay trước nhà Mẹ giữa ban ngày, làm cho cả ấp ai cũng nể phục.

Mẹ Năm tên thật là Bùi Thị Định sinh năm 1913 mất năm 2005. Tôi đến thăm Mẹ lúc đó Mẹ còn sống, Mẹ bước sang tuổi 87. Tuy tuổi cao, sức yếu nhưng trông Mẹ vẫn còn toát lên được sự nhanh nhẹn, dáng dấp của một thời Mẹ từng làm “điệp viên” cho cách mạng.

Mẹ kể: Sau Đồng Khởi 1960, giặc tiến hành ruồng bố, bắt bớ, bắn giết những người mà chúng tình nghi là đi theo “Việt Cộng”. Cả ấp này, có biết bao người đã ngã xuống bởi bọn lính ở cái ấp Bò Cạp, và bọn tay sai ác ôn như thằng Trưng đã bị con Mẹ đập đầu chết đó.

Sau khi ba đứa con của Mẹ đi theo cách mạng, Mẹ ở nhà đào hầm bí mật, nuôi giấu cán bộ, nhưng công việc chính mà Mẹ được cách mạng “giao” cho là đi thám thính bót Chợ Lách. Tôi hỏi Mẹ chỉ có thám thính bót Chợ Lách thôi sao? Còn bót Bò Cạp, bót Sơn Long thì sao? Mẹ nói vui: “Bót nhỏ tao đâu thèm đi, tao đi bót lớn không hà, bót lớn ăn ngon hơn”. Vào được đồn giặc đâu có dễ, phải tìm cách làm quen với tụi lính. Muốn vậy, Mẹ phải đem gạo, gà vịt, trái cây vô cho bọn vợ lính. Riết rồi quen, ra vô tụi lính nó không để ý. Vào được bót rồi, xem coi súng ống nó để ở đâu, trong bót có bao nhiêu thằng... điều chủ yếu là vô đó nắm tin tức xem bọn giặc sắp đi đánh, đi càn ở đâu để về báo lại cho “anh em đàn mình” biết mà đối phó. Còn chuyện rải truyền đơn thì “dễ lắm”! Sáng đi chợ, mang truyền đơn theo làm bộ ngồi xuống mua đồ, rồi nhét truyền đơn đâu đó. Vậy là, tụi lính nó đâu biết được “khỏe re”!

Chúng tôi ngồi im nghe Mẹ kể mà lòng đầy thán phục. Tôi hiểu chỉ có những người Mẹ gan dạ, mưu trí như mẹ Định thì mới dám làm những chuyện “động trời” như vậy.

Ngoài việc nuôi giấu cán bộ cách mạng, đi thám thính tình hình địch, rải truyền đơn... Mẹ Định còn cùng với chồng đi vận động bà con đóng góp tiền bạc, lương thực, thuốc men tiếp tế cho cách mạng ở tận Giồng Nâu, Mỏ Cày.

Kể đến đây, giọng của Mẹ như chùn xuống. Mẹ im lặng đi đến bàn thờ, sờ lên di ảnh của từng đứa con đã hy sinh mà nước mắt lưng tròng. Tôi cũng cảm thấy xốn xang trong lòng khi nhìn 03 bức ảnh kẹp song song với 03 bằng Tổ quốc ghi công.

• Liệt sĩ Võ Văn An trung đội trưởng lực lượng vũ trang, hy sinh năm 1964 ở Ba Càng, Vĩnh Long.

• Liệt sĩ Võ Văn Bảy bị bọn lính ở bót Bò Cạp bắn chết năm 1968.

• Còn liệt sĩ Võ Văn Mậu thì hy sinh trong trận đánh bót số 2 năm 1971.

“Ba lần tiễn con đi” thì “ba lần Mẹ khóc thầm lặng lẽ” và đó cũng là nỗi đau đớn nhất trong đời Mẹ.

Tôi nghĩ những gì mà mẹ Định đã kể cho chúng tôi nghe về Mẹ là chưa hết, chưa đầy đủ. Có lẽ Mẹ cũng không muốn như thế. Nhưng nhìn những bằng Tổ quốc ghi công, Huân chương độc lập và Huân chương kháng chiến chống Mỹ... tôi đã hiểu tất cả. Chỉ có những Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng, bền gan chặt dạ, một lòng đi theo cách mạng, tin tưởng vào thắng lợi cuối cùng của dân tộc mới đủ sức chịu đựng và vượt qua đau thương mất mát, vươn lên tiếp tục đấu tranh với kẻ thù vì độc lập tự do của dân tộc.

*Mẹ Bùi Thị Định qua đời vào năm 2005.