Người định vị giờ khắc lịch sử
Đại tá Bùi Văn Tùng (1930 – 2023) là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nguyên Chính ủy Lữ đoàn Xe tăng 203. Ông là nhân chứng và là người trực tiếp soạn thảo bản tuyên bố đầu hàng không điều kiện cho Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Dương Văn Minh đọc trên Đài phát thanh Sài Gòn vào trưa ngày 30/4/1975, chính thức chấm dứt Chiến tranh Việt Nam.
1. Hành trình binh nghiệp dạn dày
Tham gia cách mạng sớm: Ông nhập ngũ từ năm 17 tuổi (1947). Trước khi trở thành Chính ủy Lữ đoàn Xe tăng 203 lừng lẫy, ông là một sĩ quan chính trị dạn dày sương gió. [1, 2]
Qua các chiến dịch lớn: Ông cùng đơn vị tăng thiết giáp tham gia hàng loạt chiến dịch khốc liệt từ Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng rồi tiến thẳng về Sài Gòn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Tại thời điểm ngày 30/4/1975, ông mang quân hàm Trung tá. [1, 2, 3]
2. Chi tiết khoảnh khắc lịch sử trưa ngày 30/4/1975
Khi chiếc xe tăng húc đổ cổng Dinh Độc Lập, Trung tá Bùi Văn Tùng bước vào và gặp Tổng thống Dương Văn Minh cùng nội các đang đợi. [1]
Khi ông Dương Văn Minh nói: "Tôi đã chờ các ông từ sáng để bàn giao chính quyền", ông Bùi Văn Tùng đã đanh thép trả lời: "Chính quyền của các ông đã sụp đổ, các ông không còn gì để bàn giao. Các ông chỉ có thể đầu hàng không điều kiện".
Do Đài phát thanh tại Dinh Độc Lập bị cắt, ông cùng các cán bộ chiến sĩ đã áp giải ông Dương Văn Minh sang Đài phát thanh Sài Gòn để ghi âm lời đầu hàng. [1, 2]
Tại đây, chính tay ông Bùi Văn Tùng đã chấp bút soạn thảo lời tuyên bố đầu hàng (gồm vài dòng ngắn gọn nhưng mang tính quyết định) cho ông Dương Văn Minh đọc. Đồng thời, ông Tùng cũng tự soạn thảo và trực tiếp đọc lời Chấp nhận đầu hàng của Quân Giải phóng trên làn sóng phát thanh. [1, 2, 3]
3. Cuộc sống đời thường sau khi rời quân ngũ
Công tác giáo dục: Sau năm 1975, ông tiếp tục cống hiến cho quân đội, làm giảng viên tại Học viện Quân sự cao cấp và Phó Hiệu trưởng về chính trị tại Trường Hạ sĩ quan Xe tăng 1.
Người cán bộ hưu trí gương mẫu: Nghỉ hưu năm 1983, ông về sống tại Quận 3, TP.HCM. Tại địa phương, ông vẫn tích cực tham gia công tác xã hội và từng giữ chức Bí thư Đảng ủy Phường 6 (nay là một phần của phường Võ Thị Sáu), Quận 3.
Sự công nhận muộn màng nhưng trọn vẹn: Do một số tranh luận lịch sử kéo dài nhiều thập kỷ về việc ai là người soạn thảo văn bản tại Đài phát thanh, mãi đến năm 2022, Bộ Quốc phòng mới chính thức kết luận khẳng định công trạng của ông. Tháng 10/2023 (vài tháng sau khi ông qua đời), ông chính thức được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
