Người đoàn viên ANH HÙNG
Trong lịch sử 92 năm hoạt động, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh luôn xứng đáng là đội hậu bị, là cánh tay phải của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, nhiều đoàn viên ưu tú đã dũng cảm chiến đấu với kẻ thù, nêu gương sáng cho thanh niên và nhân dân như Lý Tự Trọng, Nguyễn Văn Trỗi, Võ Thị Thắng… Ở Trà Vinh, không ít đoàn viên thanh niên đã hy sinh vì sự nghiệp chung của dân tộc - tiêu biểu là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hồ Thị Nhâm.
Hồ Thị Nhâm tên thường dùng là Tám Nhâm, bí danh là Ngọc Đoàn, sinh năm 1947 trong một gia đình nông dân nghèo, tại ấp Sơn Trắng, xã Nhị Long, huyện Càng Long.
Trong chín năm kháng chiến chống thực dân Pháp, cha mẹ của chị Hồ Thị Nhâm đều tham gia công tác đoàn thể tại địa phương. Mùa thu năm 1949, Chi bộ và Ủy ban Kháng chiến Hành chánh xã Nhị Long thực hiện chủ trương tịch thu ruộng đất của địa chủ, tạm giao, tạm cấp lại cho dân cày. Cũng như bao gia đình tá điền trước đây, nhờ đó, gia đình ông bà không còn cảnh làm thuê cấy mướn, được làm chủ trên mảnh đất của mình. Chính từ thực tiễn đó, chín anh chị em Hồ Thị Nhâm vừa lớn lên đã sớm ý thức tính chính nghĩa của kháng chiến và bản chất của dân, vì dân, do dân của chính quyền cách mạng.
Sau Đồng khởi 14/9/1960, xã Nhị Long được giải phóng và trở thành căn cứ đứng chân của nhiều cơ quan, đơn vị vũ trang cách mạng huyện Càng Long cũng như tỉnh Trà Vinh. Phong trào tòng quân diệt giặc được nam nữ thanh niên trong xã nhiệt tình hưởng ứng. Hai người anh trai của Hồ Thị Nhâm vừa đến tuổi trưởng thành đã tham gia vào địa phương quân và gia đình chị được xóm làng vinh danh là gia đình có truyền thống cách mạng. Điều này đã tác động mạnh mẽ đến suy nghĩ, tình cảm của người con gái xinh đẹp Hồ Thị Nhâm trên quê hương Nhị Long anh hùng. Chị tham gia các phong trào cách mạng địa phương, vận động thanh thiếu niên trong ấp, trong xã làm nhiều việc tốt, ủng hộ bộ đội giải phóng.
Tháng 02/1967, sau khi anh người anh trai anh dũng hy sinh, chị Hồ Thị Nhâm chính thức thoát ly gia đình, tham gia hoạt động cách mạng. Đầu tiên, chị tham gia công tác Phụ nữ xã rồi được chuyển sang tiểu đội du kích nữ, thuộc Xã đội Nhị Long. Cùng đồng đội, chiến sĩ du kích Hồ Thị Nhâm được điều đi chiến đấu nhiều trận, làm công tác vũ trang tuyên truyền tại huyện lỵ Càng Long, xã Bình Phú, Phương Thạnh…
Sau chiến thắng Xuân Mậu Thân, nhất là từ đầu năm 1969 trở đi, chính quyền Sài Gòn tiến hành những đợt hành quân phản kích quyết liệt. Vùng căn cứ Nhị Long cùng các xã cánh B trở thành trọng điểm bình định. Tại đây, một lữ đoàn lính Mỹ kết hợp với 2 trung đoàn chủ lực Sài Gòn, được sự yểm trợ của máy bay, pháo binh tàu chiến… tiến hành của càn quét dài ngày mang tính hủy diệt. Tại trận chiến không cân sức này, mẹ và một người anh trai của Hồ Thị Nhâm bị bắn chết. Trong những ngày tháng đau thương đó, Hồ Thị Nhâm càng hăng say công tác, bởi chị xác định rằng chỉ có chiến đấu và chiến thắng kẻ thù, giải phóng quê hương đất nước, đẩy lùi máu lửa chiến tranh thì những người dân như chị và cả các thế hệ con cháu sau này của chị mới vĩnh viễn được sống trong cảnh thanh bình, hạnh phúc.
Tháng 3/1970, chiến sĩ du kích Hồ Thị Nhâm được kết nạp vào Đoàn Thanh niên nhân dân cách mạng miền Nam (nay là Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh) và, không lâu sau đó, được bổ sung Chi đoàn Ủy viên xã Nhị Long.
Thời điểm này, song song với các cuộc hành quân lấn chiếm vào vùng giải phóng, địch đẩy mạnh thủ đoạn bình định, đánh phá cơ sở ta trong nội ô, vùng tạm chiếm. Phong trào cách mạng huyện lỵ Càng Long, gặp không ít khó khăn. Huyện ủy Càng Long quyết định điều chuyển một số cán bộ, chiến sĩ đã được thử thách trong chiến đấu từ các xã nông thôn vào tạo thế hợp pháp, công tác tại nội ô huyện lỵ. Trong số đó có nữ đoàn viên Hồ Thị Nhâm với bí danh Ngọc Đoàn.
Vào nội ô, chị được Huyện đoàn phân công là Chi đoàn ủy viên huyện lỵ, phụ trách du kích mật Khu vực I. Đây là thử thách lớn đối với người con gái vừa qua tuổi đôi mươi, vốn quen với môi trường sinh hoạt, công tác, chiến đấu ở vùng nông thôn rộng lớn, nay chuyển sang một địa bàn xa lạ, mà hệ thống kèm kẹp, trấn áp từ tề xã, tề ấp đến bảo an, dân vệ, cảnh sát, mật vụ, điệp báo… theo dõi, không chế đến từng hoạt động bình thường của người dân. Xác định là phải đối đầu với hiểm nguy, nhưng với tinh thần “đâu cần thanh niên có, nơi nào khó có thanh niên” và bản lĩnh thông minh, sáng tạo đã được rèn luyện trong thực tế chiến đấu, với vỏ bọc là cô thợ may “tỵ nạn” tản cư ra, Hồ Thị Nhâm đã bám được địa bàn, làm tốt công tác quần chúng, tạo được chỗ dựa từ chính sự chở che, đùm bọc của quần chúng nội ô.
