NGƯỜI ĐOÀN VIÊN ĐẦU TIÊN VÀ TUYÊN NGÔN BẤT TỬ CỦA TUỔI TRẺ

NGƯỜI ĐOÀN VIÊN ĐẦU TIÊN VÀ TUYÊN NGÔN BẤT TỬ CỦA TUỔI TRẺ

Trong dải trầm tích lịch sử của phong trào cách mạng Việt Nam, tên tuổi của Anh hùng Lý Tự Trọng (1914 – 1931) – người đoàn viên thanh niên cộng sản đầu tiên – đã trở thành một biểu tượng bất tử cho chí khí quật cường và lý tưởng sống cao đẹp của tuổi trẻ. Tuyên ngôn vang vọng trước tòa án đế quốc của người anh hùng 17 tuổi năm xưa đã trở thành ngọn đuốc soi đường cho biết bao thế hệ thanh niên Việt Nam trên con đường đấu tranh giành độc lập và dựng xây đất nước.

Anh Lý Tự Trọng thuộc đối tượng người hoạt động cách mạng tiền khởi nghĩa, tấm gương anh hùng liệt sĩ thanh niên – người đã cống hiến trọn vẹn tuổi xuân để đặt những gạch nối đầu tiên cho tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.

1. Chàng thanh niên tuổi thiếu niên và sứ mệnh liên lạc nội đô

Anh Lý Tự Trọng tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh ra trong một gia đình Việt kiều yêu nước quê gốc tại xã Việt Xuyên, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh. Từ nhỏ, anh đã sớm tiếp thu tinh thần yêu nước sâu sắc. Năm 1926, khi mới 12 tuổi, anh được tổ chức chọn sang Quảng Châu (Trung Quốc) học tập và được Nguyễn Ái Quốc trực tiếp nuôi dạy, rèn luyện, đổi tên thành Lý Tự Trọng.

Với sự thông minh thiên bẩm, anh nhanh chóng thông thạo nhiều ngoại ngữ như tiếng Trung, tiếng Pháp và sớm tiếp thu lý tưởng cách mạng. Năm 1929, anh được tổ chức phân công trở về Sài Gòn hoạt động bí mật với nhiệm vụ làm liên lạc cho Xứ ủy Nam Kỳ và Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

— "Hoạt động liên lạc trong lòng Sài Gòn thời kỳ tiền khởi nghĩa là một cuộc đấu trí sinh tử từng giờ," – các tài liệu lịch sử ghi lại. – "Lý Tự Trọng phải đóng nhiều vai, từ người bán báo, thợ máy đến học sinh, chuyển giao hàng trăm bức điện mật, tài liệu cách mạng qua mắt hệ thống mật thám Pháp dày đặc."

Nhờ sự mưu trí, nhanh nhạy và lòng trung thành tuyệt đối, anh đã bảo vệ an toàn cho nhiều cán bộ lãnh đạo chủ chốt và giữ vững "mạch máu" thông tin liên lạc giữa Trung ương với các cơ sở cách mạng miền Nam.

2. Phát súng bảo vệ đồng chí và tuyên ngôn chấn động tại tòa án

Sự kiện lịch sử ghi dấu ấn chói lọi của Anh hùng Lý Tự Trọng diễn ra vào ngày 9 tháng 2 năm 1931. Trong buổi diễn thuyết tuyên truyền cách mạng nhân kỷ niệm một năm Cuộc khởi nghĩa Yên Bái tại sân bóng Cầu Kho (Sài Gòn), hàng trăm công nhân và học sinh đã tụ họp lắng nghe cán bộ ta diễn thuyết.

Khi buổi diễn thuyết đang diễn ra sôi nổi, tên trùm mật thám Pháp Le Grand bất ngờ lao tới định bắt giữ người cán bộ diễn thuyết. Giữa khoảnh khắc hiểm nghèo, không chút chần chừ, Lý Tự Trọng đã rút súng bắn gục tên mật thám để giải cứu đồng chí của mình. Anh bị lực lượng cảnh sát Pháp bao vây và bắt giữ ngay sau đó.

Trong suốt nhiều tháng bị giam cầm tại Khám Cát-so và Khám Chí Hòa, kẻ thù đã dùng những đòn tra tấn dã man nhất để đập tan ý chí của người thanh niên trẻ. Chúng dùng điện giật, kìm kẹp, đánh dập rách da thịt nhưng chỉ nhận lại sự im lặng kiên trung và ánh mắt rực lửa khinh bỉ của anh.

Không thể khuất phục được anh, chính quyền thực dân Pháp mở phiên tòa đại hình xét xử. Tại phiên tòa, thấy anh còn quá trẻ, tên thẩm phán Pháp cố tình xoa dịu, hứa sẽ giảm án nếu anh nhận sai và đổ lỗi cho tổ chức.

Đứng trước tòa án kẻ thù, Lý Tự Trọng ngẩng cao đầu, dõng dạc tuyên bố câu nói đi vào lịch sử: — "Tôi hành động không phải không suy nghĩ! Tôi làm vì mục đích cách mạng. Tôi chưa đến tuổi trưởng thành, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng: Con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác!"

Rạng sáng ngày 21 tháng 11 năm 1931, chính quyền thực dân lén lút đưa Lý Tự Trọng ra máy chém tại Khám Chí Hòa khi anh mới vừa tròn 17 tuổi. Trước giờ phút hy sinh, anh vẫn kiên cường cất cao bài hát Quốc tế ca, làm rung chuyển cả không gian nhà tù kẻ thù.

3. Ngọn đuốc soi đường bất tử cho thế hệ hôm nay

Sự hy sinh anh dũng và câu nói lịch sử của Lý Tự Trọng đã trở thành ngọn lửa châm bùng lên phong trào đấu tranh cách mạng của thanh niên cả nước, trở thành kim chỉ nam hành động cho các thế hệ đoàn viên, thanh niên Việt Nam qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và trong công cuộc xây dựng đất nước ngày nay.

Năm 2011, sau nhiều năm tìm kiếm, hài cốt của Anh hùng Lý Tự Trọng đã được quy tập và an táng trọng thể tại quê nhà Hà Tĩnh, đáp ứng niềm mong mỏi của nhân dân cả nước.

Tên của anh được trân trọng đặt cho nhiều tuyến đường trung tâm, các trường học và Quỹ học bổng uy tín dành cho cán bộ Đoàn xuất sắc toàn quốc.

Đứng trước tượng đài Anh hùng Lý Tự Trọng tại Công viên Lý Tự Trọng (TP.HCM), bạn Nguyễn Minh Anh – một cán bộ Đoàn trẻ – xúc động chia sẻ: — "Lời tuyên ngôn của anh Lý Tự Trọng trước tòa án Pháp là kim chỉ nam cho tuổi trẻ ở mọi thời đại. Nếu thời chiến, 'con đường cách mạng' là xả thân vì độc lập dân tộc, thì thời bình, 'con đường cách mạng' của thanh niên chính là tiên phong trong tri thức, đổi mới sáng tạo, làm chủ công nghệ để đưa Việt Nam vươn tầm thế giới. Thế hệ trẻ chúng con nguyện nối dài ngọn lửa kiên trung ấy."

Hình ảnh người anh hùng 17 tuổi Lý Tự Trọng hiên ngang trước máy chém cùng câu nói bất tử sẽ mãi là ngọn đuốc thiêng soi đường, truyền ngọn lửa lý tưởng, bản lĩnh và khát vọng cống hiến cho thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay và mai sau.