NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG ĐẦU TIÊN CỦA ĐỘI VIỆT NAM TUYÊN TRUYỀN GIẢI PHÓNG QUÂN

Trong lịch sử hình thành Quân đội nhân dân Việt Nam, có những người xuất hiện ngay từ những ngày đầu tiên của một đội quân còn rất nhỏ bé. Họ không bắt đầu với những doanh trại lớn, những trang thiết bị hiện đại hay những đơn vị đông quân số. Họ bắt đầu từ niềm tin, từ tổ chức cách mạng và từ những năm tháng hoạt động gian khổ giữa núi rừng.

Hoàng Sâm là một trong những con người như vậy.

Tên thật của ông là Trần Văn Kỳ, sinh năm 1915. Tuổi trẻ của ông gắn với những năm tháng đất nước còn dưới chế độ thuộc địa và phong trào cách mạng đang từng bước hình thành.

Ngay từ khi còn nhỏ, ông đã sớm tham gia hoạt động yêu nước. Trong thời gian sống tại Thái Lan, Trần Văn Kỳ tham gia các hoạt động vận động Việt kiều. Ông sau đó tiếp tục hoạt động tại Trung Quốc và trở về vùng biên giới Cao Bằng, nơi phong trào cách mạng đang được xây dựng.

Những năm tháng hoạt động bí mật đã giúp ông tích lũy nhiều kinh nghiệm. Ông hiểu địa hình miền núi, biết tiếng và phong tục của đồng bào địa phương, đồng thời có khả năng tổ chức và vận động quần chúng.

Sau khi trở về Cao Bằng, ông tham gia xây dựng lực lượng cách mạng tại vùng biên giới.

Trong những năm đầu thập niên 1940, Hoàng Sâm hoạt động tại khu vực Pác Bó và tham gia bảo vệ căn cứ cách mạng. Ông cũng tham gia tổ chức các đội du kích, xây dựng cơ sở và bảo vệ cán bộ hoạt động ở vùng biên giới.

Đó là giai đoạn đặc biệt quan trọng.

Cách mạng cần một lực lượng vũ trang đủ khả năng bảo vệ căn cứ, tuyên truyền, vận động nhân dân và từng bước phát triển lực lượng. Những đội du kích ban đầu chính là những viên gạch đầu tiên đặt nền móng cho một quân đội cách mạng sau này.

Hoàng Sâm trưởng thành trong chính quá trình ấy.

Và rồi ngày lịch sử đã đến.

Ngày 22 tháng 12 năm 1944, tại khu rừng thuộc Cao Bằng, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập với 34 chiến sĩ.

Võ Nguyên Giáp được giao chỉ huy chung.

Còn Hoàng Sâm được lựa chọn làm Đội trưởng.

Đội quân đầu tiên ấy có quân số rất nhỏ. Trang bị cũng hết sức hạn chế. Nhưng điều quan trọng nhất mà họ có chính là tổ chức, ý chí và niềm tin vào con đường giành độc lập cho dân tộc.

Chỉ ít ngày sau khi thành lập, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân đã giành những thắng lợi đầu tiên tại Phai Khắt và Nà Ngần.

Hoàng Sâm với cương vị đội trưởng đã cùng đồng đội bước vào những trận đánh đầu tiên của lực lượng vũ trang cách mạng.

Từ một đội quân nhỏ, lực lượng ngày càng phát triển.

Hoàng Sâm tiếp tục đảm nhiệm các vị trí chỉ huy khi đơn vị được mở rộng. Ông từng chỉ huy đại đội, chi đội và nhiều đơn vị lớn hơn trong những năm trước Cách mạng tháng Tám.

Nhưng hoạt động của ông không chỉ giới hạn trong chiến đấu.

Một trong những điểm đáng chú ý ở Hoàng Sâm là khả năng gắn bó với nhân dân địa phương. Trong những năm hoạt động tại vùng biên giới, ông cùng đồng đội xây dựng cơ sở cách mạng, vận động đồng bào và góp phần ổn định tình hình tại những khu vực phức tạp.

Đối với một lực lượng cách mạng còn non trẻ, sự ủng hộ của nhân dân có ý nghĩa đặc biệt.

Người lính không thể chỉ dựa vào sức mạnh của mình.

Họ cần nhân dân.

Cần những người dân che chở.

Cần những cơ sở cung cấp thông tin.

Cần sự đồng lòng của cộng đồng.

Hoàng Sâm hiểu điều đó và dành nhiều thời gian xây dựng mối quan hệ với đồng bào các dân tộc ở Cao Bằng.

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, nhiệm vụ của ông tiếp tục mở rộng.

Đất nước vừa giành được độc lập nhưng phải đối mặt với rất nhiều thử thách. Chính quyền cách mạng còn non trẻ, tình hình an ninh phức tạp và nguy cơ chiến tranh ngày càng rõ rệt.

Khi Toàn quốc kháng chiến bùng nổ cuối năm 1946, Hoàng Sâm tiếp tục đảm nhiệm nhiều vị trí chỉ huy quan trọng.

Ông từng là Khu trưởng Khu 2, Chỉ huy trưởng Mặt trận Tây Tiến, Tư lệnh Liên khu 3 và tham gia chỉ huy nhiều chiến dịch trong kháng chiến chống thực dân Pháp.

Ngày 20 tháng 1 năm 1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh phong quân hàm Thiếu tướng cho Hoàng Sâm.

Ông trở thành một trong những vị tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Từ một thanh niên hoạt động cách mạng ở vùng biên giới, ông đã trở thành một tướng lĩnh của một quân đội đang trưởng thành.

Nhưng con đường của Hoàng Sâm vẫn tiếp tục gắn với chiến trường.

Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, ông tham gia nhiều chiến dịch và từng giữ vai trò chỉ huy các đơn vị lớn. Ông có thời gian hoạt động tại Trung Lào và tham gia công tác quân sự ở Lào trong giai đoạn 1962–1964.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, ông trở về Việt Nam và tiếp tục đảm nhiệm các vị trí chỉ huy trong quân đội.

Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra ngày càng quyết liệt, nhiều tướng lĩnh tiếp tục được điều động đến những chiến trường khó khăn.

Hoàng Sâm cũng không đứng ngoài nhiệm vụ ấy.

Tháng 6 năm 1968, ông được điều vào chiến trường Trị – Thiên.

Đây là một trong những địa bàn chiến sự khốc liệt nhất trong giai đoạn đó.

Ở tuổi hơn năm mươi, sau nhiều thập niên hoạt động cách mạng và chỉ huy quân đội, ông vẫn trực tiếp đến chiến trường.

Những tháng cuối của cuộc đời ông gắn với chiến trường Trị – Thiên.

Ngày 15 tháng 12 năm 1968, Hoàng Sâm hy sinh tại mặt trận.

Ông ra đi khi cuộc kháng chiến chống Mỹ vẫn còn tiếp diễn và đất nước chưa đến ngày thống nhất.

Nhưng cuộc đời Hoàng Sâm đã đi qua một chặng đường đặc biệt dài của lịch sử cách mạng Việt Nam.

Ông chứng kiến những ngày đầu của phong trào cách mạng.

Ông tham gia xây dựng lực lượng vũ trang.

Ông trở thành đội trưởng của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân.

Ông tham gia Cách mạng tháng Tám.

Ông chỉ huy bộ đội trong kháng chiến chống Pháp.

Ông tiếp tục chiến đấu trong kháng chiến chống Mỹ.

Một cuộc đời trải qua gần như toàn bộ quá trình hình thành và trưởng thành của lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam trong thế kỷ XX.

Điều đặc biệt trong câu chuyện của Hoàng Sâm là ông không chỉ được nhớ đến bởi những chức vụ đã đảm nhiệm.

Ông còn được nhắc đến bởi mối quan hệ gần gũi với đồng đội và nhân dân.

Những hồi ức của các đồng đội cho thấy ông quan tâm đến chiến sĩ và luôn chú trọng việc xây dựng sự đoàn kết trong đơn vị.

Đó cũng là một phẩm chất quan trọng của người chỉ huy.

Một đơn vị quân đội không chỉ cần người có khả năng tổ chức chiến đấu.

Người chỉ huy còn phải biết xây dựng niềm tin, chăm lo cho đồng đội và tạo nên sự gắn kết trong tập thể.

Hoàng Sâm trưởng thành trong hoàn cảnh mà mỗi cán bộ quân sự đều phải vừa học, vừa làm, vừa chiến đấu.

Không có sẵn một con đường hoàn chỉnh.

Không có những điều kiện thuận lợi như quân đội hiện đại ngày nay.

Mọi thứ được xây dựng từng bước từ thực tiễn.

Chính quá trình ấy đã tạo nên một thế hệ cán bộ quân sự đặc biệt của Việt Nam.

Hoàng Sâm là một trong những đại diện tiêu biểu.

Năm 1999, hơn ba mươi năm sau ngày ông hy sinh, Hoàng Sâm được truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh.

Nhưng giá trị của một cuộc đời không chỉ nằm ở những phần thưởng được trao sau này.

Giá trị ấy còn nằm ở những gì con người đã làm trong thời đại của mình.

Hoàng Sâm đã góp phần đặt những viên gạch đầu tiên cho một lực lượng vũ trang cách mạng.

Từ đội quân chỉ có 34 chiến sĩ năm 1944, Quân đội nhân dân Việt Nam từng bước phát triển thành một lực lượng lớn mạnh.

Trong hành trình ấy, có rất nhiều con người đã đóng góp.

Hoàng Sâm là một trong những người xuất hiện ngay từ buổi đầu.

Ngày nay, khi nhìn lại lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam, hình ảnh người đội trưởng đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân vẫn có một vị trí đặc biệt.

Ông đại diện cho một thế hệ đã trưởng thành trong những năm đất nước còn chưa giành được độc lập hoàn toàn, rồi tiếp tục dành cả cuộc đời cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện ấy không chỉ là một bài học về lịch sử quân sự.

Đó còn là câu chuyện về trách nhiệm.

Một người trẻ có thể bắt đầu từ một công việc nhỏ.

Có thể bắt đầu từ việc tham gia một tổ chức.

Có thể bắt đầu bằng việc giúp đỡ cộng đồng.

Nhưng nếu có lý tưởng, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm, những bước đi nhỏ ấy có thể trở thành nền tảng cho một hành trình lớn.

Hoàng Sâm đã bắt đầu cuộc đời cách mạng của mình từ một người thanh niên hoạt động bí mật.

Sau nhiều thập niên, ông trở thành một trong những vị tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Con đường ấy cho thấy lịch sử được tạo nên không chỉ bởi những thời khắc lớn, mà còn bởi sự lựa chọn và nỗ lực của từng con người trong những năm tháng bình thường.

Hoàng Sâm là một trong những người đặt những viên gạch đầu tiên cho lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam. Từ người thanh niên hoạt động ở vùng biên giới đến đội trưởng đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, rồi một vị tướng trải qua hai cuộc kháng chiến, cuộc đời ông gắn với những bước ngoặt lớn của dân tộc. Ông hy sinh tại Trị – Thiên năm 1968, nhưng dấu ấn của người đội trưởng năm xưa vẫn còn trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam – như một lời nhắc về những thế hệ đã dành tuổi trẻ, trí tuệ và cả cuộc đời mình cho đất nước.