Người đội trưởng lặn xuống suối lạnh phá bom nổ chậm

Cao Xuân Thọ sinh năm 1926 tại huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, ông tham gia lực lượng Thanh niên xung phong, đảm nhận những nhiệm vụ mở đường, bảo đảm giao thông cho bộ đội.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, Cao Xuân Thọ giữ chức Đội trưởng Đội phá bom thuộc Đại đội 404, Đội Thanh niên xung phong 40. Đơn vị ông được giao bảo đảm giao thông tại ngã ba Cò Nòi và đường ngầm Hát Lót, hai địa điểm quan trọng trên tuyến vận tải lên Tây Bắc.

Địa hình Cò Nòi là một thung lũng hẹp, hai bên có đồi núi, khiến những đoàn xe tiếp tế khó tìm đường tránh khi bị đánh phá. Máy bay Pháp thường xuyên ném bom vào đây nhằm cắt đứt tuyến vận chuyển của quân đội Việt Nam.

Với trách nhiệm đội trưởng, Cao Xuân Thọ vừa tổ chức quan sát vị trí bom rơi vừa trực tiếp tham gia xử lý những quả bom chưa phát nổ. Mỗi khi máy bay rời đi, ông cùng đồng đội nhanh chóng tìm cách khôi phục mặt đường, bảo đảm các đoàn xe có thể tiếp tục hành quân.

Một nhiệm vụ đặc biệt diễn ra vào tháng 3/1954, khi máy bay Pháp thả một quả bom nổ chậm xuống suối gần đường ngầm Tà Vài. Quả bom nằm sâu dưới dòng nước lạnh, mắc vào khe đá, khiến công tác xử lý gặp nhiều khó khăn.

Cao Xuân Thọ quyết định trực tiếp lặn xuống tiếp cận quả bom. Ông sử dụng dây buộc vào người để đồng đội có thể hỗ trợ từ trên bờ, rồi mang vật liệu cần thiết xuống vị trí nguy hiểm. Sau khoảng mười phút, ông xử lý thành công quả bom, giúp khôi phục tuyến đường.

Trong thời gian làm nhiệm vụ, Cao Xuân Thọ cùng đồng đội phải chịu đói rét, quần áo thường xuyên ướt và tay chân lở loét. Tuy nhiên, ông vẫn kiên trì bám đường, bảo đảm hoạt động vận chuyển.

Năm 2014, Cao Xuân Thọ được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời ông ghi dấu một người thanh niên xung phong có tinh thần sáng tạo và sẵn sàng nhận những nhiệm vụ nguy hiểm để phục vụ chiến trường Điện Biên Phủ.