NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG THIẾU NIÊN ANH DŨNG TRÊN CHIẾN TRƯỜNG ATK

Trong trang sử vàng chói lọi của thời kỳ đầu cách mạng, vùng đất cội nguồn Cao Bằng đã nuôi dưỡng lớp lớp những người con ưu tú cho quê hương. Giữa núi rừng chiến khu cách mạng năm ấy, chân dung người anh hùng thiếu niên Kim Đồng hiện lên như một biểu tượng sáng ngời về lòng yêu nước, tinh thần mưu trí và quả cảm vô song, người đã hiến dâng tuổi thanh xuân nhỏ tuổi của mình để bảo vệ an toàn cho bộ đội và các cán bộ lãnh đạo Đảng.

Người con ưu tú của núi rừng Nà Mạ

Anh hùng liệt sĩ Kim Đồng, tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929 tại bản Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng trong một gia đình nông dân nghèo thuộc đồng bào dân tộc Nùng. Sinh ra và lớn lên ngay tại cái nôi của chiến khu cách mạng Pác Bó, cậu bé Dền đã sớm chứng kiến tội ác tàn bạo của thực dân Pháp và bọn tay sai, từ đó nung nấu tinh thần yêu nước sâu sắc từ khi tuổi còn rất nhỏ.

Năm 1940, phong trào cách mạng địa phương phát triển mạnh mẽ. Với sự nhanh nhẹn, thông minh vượt trội, Nông Văn Dền đã sớm tham gia làm nhiệm vụ giao liên, chuyển thư từ mật và canh gác bảo vệ các cuộc họp của tổ chức cách mạng.

Người Đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc

Ngày 15 tháng 5 năm 1941, một dấu mốc lịch sử đối với thế hệ thiếu nhi Việt Nam diễn ra tại khu rừng Thơ Mo (gần bản Nà Mạ), Đội Nhi đồng Cứu quốc (tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh hôm nay) chính thức được thành lập dưới sự chỉ đạo của Đảng. Đội gồm có 5 thành viên cốt lõi và Nông Văn Dền vinh dự được bầu làm Đội trưởng đầu tiên. Để bảo đảm bí mật tuyệt đối trong quá trình hoạt động giao liên, các đội viên đều được tổ chức đặt cho bí danh mới, và từ đó, cái tên Kim Đồng chính thức ra đời.

Dưới sự dẫn dắt của người đội trưởng mưu trí Kim Đồng, đội giao liên thiếu niên đã hoàn thành xuất sắc hàng loạt nhiệm vụ nguy hiểm. Các em giả vờ đi chăn trâu, đi hái củi hoặc câu cá bên suối để canh gác các lối vào căn cứ, kịp thời báo động cho cán bộ khi có mật thám Pháp hoặc lính dõng đi lùng sục. Nhiều lần, Kim Đồng đã dũng cảm giấu tài liệu mật vào ống tre, vào trong giỏ cá hoặc giả bộ làm đứa trẻ ngây ngô để lọt qua các trạm kiểm soát nghiêm ngặt của địch.

Tiếng súng bên bờ suối Lê-nin và sự hy sinh hóa thành bất tử

Đầu năm 1943, thực dân Pháp điên cuồng mở các đợt càn quét quy mô lớn vào vùng Hà Quảng hòng tìm bắt cán bộ lãnh đạo cách mạng. Sáng sớm ngày 15 tháng 2 năm 1943, trong lúc đang thực hiện nhiệm vụ canh gác một cuộc họp khẩn cấp của Ban Cao Bằng, Kim Đồng bất ngờ phát hiện một toán lính Pháp đang lén lút bao vây dọc theo con đường độc đạo dẫn vào căn cứ.

Nhận thấy tình thế vô cùng nguy cấp, nếu chạy về báo động thì quân địch sẽ phát hiện và nổ súng vào hang họp, Kim Đồng đã có một quyết định cực kỳ mưu trí và dũng cảm. Cậu chủ động lộ diện, cất tiếng hò lớn đánh lạc hướng chú ý của kẻ thù rồi co chân chạy băng qua dòng suối Lê-nin về phía vách núi.

Nghĩ rằng đây là giao liên của Việt Minh đang bỏ trốn, toán lính Pháp liền nổ súng xối xả đuổi theo cậu bé. Tiếng súng vang động cả núi rừng đã trở thành hiệu lệnh báo động vô giá, giúp các đồng chí cán bộ lãnh đạo Đảng kịp thời giải tán cuộc họp và rút lui an toàn vào rừng sâu.

Tuy nhiên, trong loạt đạn khốc liệt ấy, một viên đạn ác nghiệt của kẻ thù đã trúng vào người chiến sĩ giao liên nhỏ tuổi. Kim Đồng đã anh dũng hy sinh ngay bên bờ suối Lê-nin khi mới vừa tròn 14 tuổi.

Tấm gương sáng ngời ngàn năm soi bóng

Sự hy sinh quả cảm của Kim Đồng đã viết nên trang sử oanh liệt mở đầu cho truyền thống "Tuổi nhỏ chí lớn" của thiếu niên nhi đồng Việt Nam. Để vinh danh công trạng đặc biệt xuất sắc của anh, tháng 7 năm 1997, Đảng và Nhà nước đã trang trọng truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Nông Văn Dền (tức Kim Đồng).

Ngày nay, Khu di tích lịch sử Kim Đồng tại quê hương Cao Bằng với bức tượng đài đá trắng tạc hình người anh hùng thiếu niên tay nâng cao con chim bồ câu đưa thư luôn rực đỏ sắc hoa, mãi mãi là "địa chỉ đỏ" giáo dục lòng yêu nước và là ngọn đuốc sáng ngời cho thế hệ măng non cả nước noi theo.

Nguồn tư liệu đối chiếu lịch sử: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam.