NGƯỜI ĐỒNG ĐỘI Ở LẠI BÊN TRẦN VĂN PHƯƠNG
Có những người trở về từ chiến tranh nhưng không bao giờ thực sự rời khỏi chiến trường. Bởi chiến trường đã đi theo họ. Đi vào ký ức. Đi vào những giấc ngủ. Đi vào những câu chuyện mà mỗi lần kể lại, họ vẫn phải dừng một lúc để lấy lại bình tĩnh. Với những người lính từng có mặt ở Gạc Ma ngày 14 tháng 3 năm 1988, ký ức ấy đặc biệt sâu sắc.

Trong số những người chứng kiến trận chiến năm ấy có Lê Thanh Miễn và Lê Văn Dũng.
Họ là những người đã sống sót.
Nhưng ký ức về những người đồng đội đã hy sinh thì vẫn còn nguyên.
Trong ký ức của Lê Thanh Miễn và Lê Văn Dũng, trận chiến Gạc Ma không phải là một câu chuyện xa xôi.
Nó giống như mới xảy ra hôm qua.
Họ vẫn nhớ những người lính trẻ.
Nhớ những gương mặt.
Nhớ những giây phút đứng bên nhau giữa biển.
Và đặc biệt là nhớ khoảnh khắc Trần Văn Phương cùng Nguyễn Văn Lanh bảo vệ lá cờ Tổ quốc.
Đó là một trong những hình ảnh đau thương nhất nhưng cũng kiên cường nhất của trận chiến.
Những người lính Việt Nam đứng trước một lực lượng được trang bị vũ khí.
Nhưng họ vẫn bảo vệ lá cờ.
Những người lính như Lê Thanh Miễn và Lê Văn Dũng cũng chiến đấu ở gần đó.
Khoảng cách giữa họ với Trần Văn Phương chỉ vài mét.
Họ chứng kiến đồng đội của mình chiến đấu.
Và rồi chứng kiến anh hy sinh.
Đối với một người lính, có lẽ không có điều gì đau đớn hơn việc nhìn thấy đồng đội ngã xuống mà không thể đưa họ trở về.
Những người lính Gạc Ma đã phải trải qua khoảnh khắc ấy.
Họ nhìn thấy người đồng đội của mình hy sinh.
Nhìn thấy những người từng cùng mình ăn, ngủ, làm nhiệm vụ không còn đứng dậy nữa.
Nhưng họ không có thời gian để khóc.
Bởi trận chiến vẫn tiếp diễn.
Biển vẫn động.
Tiếng súng vẫn vang.
Và họ vẫn phải sống.
Sống để trở về.
Sống để kể lại.
Sống để những người đã nằm xuống không bị lãng quên.
Có một câu chuyện mà Lê Thanh Miễn vẫn nhớ.
Đó là hình ảnh người đồng đội Võ Văn Tứ.
Trong trận pháo kích, anh Tứ bị thương nặng.
Mảnh pháo làm anh bị đứt rời một phần chân.
Máu chảy rất nhiều.
Sau khi tiếng pháo ngừng, Lê Thanh Miễn đã tìm cách cứu đồng đội.
Anh xé phần gấu quần đùi của mình để buộc vết thương cho Võ Văn Tứ.
Rồi đưa người đồng đội bị thương lên xuồng.
Bên cạnh đó là những người đã hy sinh.
Trong đó có thiếu úy Trần Văn Phương.
Hình ảnh ấy có lẽ sẽ không bao giờ biến mất khỏi ký ức của những người sống sót.
Một người bị thương.
Một người đã hy sinh.
Một người đang cố cứu đồng đội.
Và một biển cả rộng lớn bao quanh tất cả.
Có những khoảnh khắc trong chiến tranh chỉ kéo dài vài giây.
Nhưng ký ức về nó kéo dài cả đời.
Với những người lính Gạc Ma, đó là những khoảnh khắc như vậy.
Họ trở về.
Nhưng mỗi lần kể lại, họ lại như trở về với ngày 14 tháng 3 năm ấy.
Nhớ đồng đội.
Nhớ Trần Văn Phương.
Nhớ Nguyễn Văn Lanh.
Nhớ những người đã hy sinh.
Những người sống sót không thể thay đổi quá khứ.
Họ không thể đưa đồng đội trở về.
Nhưng họ có thể làm một điều.
Đó là kể lại câu chuyện.
Kể để người đời sau biết rằng những người nằm lại ở Gạc Ma đã từng sống như thế nào.
Đã từng chiến đấu ra sao.
Và đã hy sinh như thế nào.
Có lẽ vì vậy mà những cựu binh Gạc Ma luôn mang trong mình một trách nhiệm đặc biệt.
Họ là nhân chứng của lịch sử.
Họ không chỉ kể về mình.
Họ kể về những người đã mất.
Trong những câu chuyện của họ, cái tên Trần Văn Phương không bao giờ chỉ là một cái tên.
Đó là một người đồng đội.
Một người đã từng đứng cạnh họ.
Một người đã từng cùng họ thực hiện nhiệm vụ.
Một người mà họ từng nghĩ sẽ còn gặp lại.
Nhưng rồi không bao giờ gặp lại nữa.
Nhiều năm đã trôi qua.
Những người lính sống sót ngày ấy giờ đã bước sang tuổi khác.
Họ có gia đình.
Có con cháu.
Có một cuộc sống bình thường.
Nhưng trong cuộc đời họ vẫn có một ngày không bình thường.
Ngày 14 tháng 3.
Mỗi năm đến ngày ấy, họ lại nhớ.
Nhớ những người đã hy sinh.
Nhớ những người đã không có cơ hội trở về.
Và nhớ một thời tuổi trẻ.
Có thể người ngoài nhìn họ và nghĩ rằng chiến tranh đã lùi xa.
Nhưng với họ, chiến tranh chưa bao giờ thực sự biến mất.
Nó nằm trong ký ức.
Trong những câu chuyện.
Trong những giấc mơ.
Và trong những người đồng đội không còn nữa.
Ngày hôm nay, khi chúng ta nhắc đến Trần Văn Phương, Nguyễn Văn Lanh và những người lính Gạc Ma, chúng ta thường nhớ đến sự hy sinh của họ.
Nhưng có một điều cũng cần được nhớ.
Đó là bên cạnh những người đã hy sinh còn có những người đã sống sót.
Những người mang theo ký ức của cả một thế hệ.
Họ đã trở thành những người kể chuyện.
Và mỗi lần họ kể, những người đã khuất lại được sống thêm một lần trong ký ức của dân tộc.
Đó là lý do những câu chuyện về Gạc Ma cần được kể lại.
Không phải để khơi lại hận thù.
Mà để nhắc nhở về giá trị của hòa bình.
Để biết trân trọng những gì đang có.
Để hiểu rằng mỗi lá cờ tung bay giữa biển trời hôm nay đều có bóng dáng của những người đã từng bảo vệ nó.
Và để những người lính năm xưa biết rằng:
Những người đồng đội đã không quên họ.
Những người thân đã không quên họ.
Và đất nước cũng không quên họ.
Bởi ký ức về những người đã hy sinh sẽ không bao giờ chìm xuống đáy biển.
Giống như những con sóng vẫn ngày đêm vỗ vào bờ, câu chuyện về họ sẽ tiếp tục được kể.
Từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Từ những người lính trở về.
Đến những người trẻ hôm nay.
Và mãi mãi về sau.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.



