Người đồng đội sống mãi trong ký ức

Chiến tranh kết thúc một trận đánh, nhưng ký ức của người lính thì không kết thúc.

Nhiều năm sau ngày Nguyễn Viết Xuân hy sinh, những người từng chiến đấu cùng ông vẫn nhắc lại những kỷ niệm về người chính trị viên. Một trong những tư liệu quý là nhật ký của liệt sĩ Trần Đình Khang, người từng là chiến sĩ trong Đại đội 3. Những dòng nhật ký ấy giúp thế hệ sau hình dung rõ hơn về những gì đã xảy ra trong trận đánh cuối cùng của Nguyễn Viết Xuân.

Đó cũng là điều đặc biệt của ký ức chiến tranh.

Lịch sử không chỉ nằm trong những cuốn sách. Lịch sử còn nằm trong những trang nhật ký đã ố màu, những kỷ vật, những câu chuyện mà người lính kể lại cho nhau.

Nguyễn Viết Xuân được nhớ đến qua những thứ rất giản dị: một người cán bộ luôn gắn bó với đơn vị, một người chỉ huy có trách nhiệm và một người đồng đội đã chiến đấu đến phút cuối.

Bảo tàng và các cơ quan lưu giữ hiện vật chiến tranh cũng còn những kỷ vật gắn với Nguyễn Viết Xuân. VnExpress từng giới thiệu chiếc ống nhòm và la bàn của chiến sĩ thuộc Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, cùng các hiện vật liên quan đến lực lượng pháo cao xạ.

Những hiện vật ấy không chỉ là vật dụng quân sự.

Mỗi chiếc la bàn, mỗi chiếc ống nhòm, mỗi trang nhật ký đều nhắc người hôm nay rằng đã từng có những con người cầm chúng trong tay, đi qua những cung đường chiến tranh và đứng trên những trận địa đầy bom đạn.

Nguyễn Viết Xuân đã hy sinh, nhưng ký ức về ông không mất đi.

Nó được truyền từ đồng đội sang thế hệ sau, từ những trang nhật ký đến những bài viết, từ những kỷ vật đến những bài hát.