“Người du kích và đội quân ong vò vẽ – Nguyễn Văn Tư giữa rừng lửa Bến Tre”
Ở ấp Thành Hóa 1, xã Tân Thành Bình, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre, có một người con sinh năm 1935 lớn lên giữa những mùa dừa nghiêng gió và những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Ông tên là Nguyễn Văn Tư, xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo nhưng giàu lòng yêu nước, nơi mà cả 11 anh chị em đều tham gia kháng chiến, nhiều người đã ngã xuống vì Tổ quốc. Trong những năm tháng ấy, Nguyễn Văn Tư không chỉ cầm súng như bao người lính du kích khác, mà còn mang trong mình một tư duy rất khác: tìm cách đánh địch từ chính thiên nhiên của quê hương. Và từ đó, một cách đánh đặc biệt ra đời — cách đánh bằng… ong vò vẽ. Không phải là vũ khí hiện đại. Không phải là chiến thuật bài bản của quân sự chính quy. Đó là sự sáng tạo xuất phát từ rừng, từ vườn, từ sự quan sát tỉ mỉ của một người du kích hiểu đất, hiểu cây, hiểu từng loài côn trùng quanh mình. Ông cùng đồng đội tìm những tổ ong trong rừng, mang về gây nuôi, chăm sóc, thậm chí tìm cách làm chúng “thuần” với môi trường xung quanh. Những tổ ong ấy dần trở thành một lực lượng đặc biệt, được ông sử dụng trong các trận phục kích kết hợp với chông và mìn. Trong những trận đánh, khi địch lọt vào khu vực bố trí, tín hiệu được kích hoạt từ xa, và đàn ong vò vẽ bất ngờ lao ra. Trong hỗn loạn, đối phương hoảng loạn, đội hình rối loạn, tạo điều kiện cho lực lượng du kích xuất kích. Cách đánh ấy, kỳ lạ nhưng hiệu quả, nhanh chóng được lan truyền trong một số vùng chiến trường miền Nam như một sáng kiến dân gian độc đáo của chiến tranh du kích. Không chỉ dừng lại ở đó, Nguyễn Văn Tư còn tìm cách “thuần hóa” đàn ong bằng sự quan sát và kinh nghiệm: thay đổi mùi quen, treo vật dụng quen thuộc để ong không tấn công người của mình. Trong điều kiện thiếu thốn, đó là sự sáng tạo dựa trên hiểu biết tự nhiên và kinh nghiệm thực tế của người chiến sĩ giữa rừng. Nhưng chiến tranh luôn khốc liệt và không cho con người nhiều cơ hội. Ngày 26 tháng 10 năm 1964, trong một trận càn của địch vào ấp Thành Hóa 1, lực lượng du kích của ông phải chờ thời cơ để phản công. Không may, địch phát hiện và phục kích. Nguyễn Văn Tư hy sinh ngay tại trận, khi còn đang giữ vững vị trí chỉ huy. Ông ngã xuống giữa quê hương mình, nơi từng gắn bó với từng hàng dừa, từng con đường đất, từng tổ ong mà ông từng gây dựng như một “đội quân đặc biệt”. Sau ngày đất nước thống nhất, hài cốt ông được tìm thấy và đưa về an táng tại nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Bến Tre. Tên ông được ghi lại trong danh sách những người con ưu tú của quê hương, như một dấu mốc của sự sáng tạo và lòng dũng cảm trong chiến tranh. Nguyễn Văn Tư không chỉ được nhớ đến như một người lính du kích, mà còn như một biểu tượng của trí tuệ dân gian trong chiến tranh — nơi mà trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất, con người vẫn tìm ra cách để tồn tại và chiến đấu bằng chính những gì gần gũi nhất của quê hương mình.
