NGƯỜI ĐƯA CHIẾC TÀU SẮT ĐẦU TIÊN VƯỢT BIỂN – CÂU CHUYỆN NGUYỄN NGỌC ẢNH
Từ một cán bộ đường sắt, rồi người lái tàu đánh cá, Nguyễn Ngọc Ảnh trở thành một trong những thuyền trưởng đầu tiên của Đoàn tàu Không số. Ông tham gia chuyến tàu vỏ sắt đầu tiên đưa vũ khí vào Nam và sau đó thực hiện 10 chuyến vượt biển thành công.
NGƯỜI ĐƯA CHIẾC TÀU SẮT ĐẦU TIÊN VƯỢT BIỂN
CÂU CHUYỆN NGUYỄN NGỌC ẢNH
Có những bước ngoặt của lịch sử bắt đầu từ một con tàu rất nhỏ.
Năm 1963, giữa lúc cuộc chiến tranh ngày càng khốc liệt, một chiếc tàu vỏ sắt trọng tải khoảng 50 tấn được hoàn thành tại Hải Phòng.
Nó không lớn.
Không hiện đại.
Nhưng nó mang trên mình một nhiệm vụ chưa từng có.
Đưa vũ khí vượt biển vào chiến trường miền Nam.
Một trong những người có mặt trong chuyến đi đầu tiên ấy là Nguyễn Ngọc Ảnh, người con đất Quảng Nam và sau này trở thành một trong những thuyền trưởng tiêu biểu của Đoàn tàu Không số.
Từ đường sắt đến biển khơi
Nguyễn Ngọc Ảnh sinh ra ở Quảng Nam.
Sau năm 1954, ông tập kết ra miền Bắc.
Những năm đầu, ông làm cán bộ trong ngành đường sắt, trên tuyến Hà Nội – Lào Cai.
Sau đó, ông chuyển về Nhà máy Dệt Nam Định.
Nhưng rồi một cơ duyên đưa cuộc đời ông sang một hướng khác.
Ông học lớp sơ cấp hàng hải và được điều về làm thuyền trưởng tàu đánh cá của Xí nghiệp đánh cá Hạ Long.
Từ một người làm đường sắt, ông trở thành người quen với biển.
Và chính kinh nghiệm ấy đã đưa ông đến với một nhiệm vụ đặc biệt của lịch sử.
Khi đất nước cần một con đường trên biển
Đầu những năm 1960, yêu cầu chi viện cho chiến trường miền Nam ngày càng cấp thiết.
Đường bộ gặp nhiều khó khăn.
Một tuyến vận tải bằng đường biển được tổ chức.
Ngày 23/10/1961, Đoàn 759 – Đoàn Vận tải quân sự đường biển – được thành lập.
Những con tàu lần lượt ra đời.
Những thủy thủ được lựa chọn.
Những chuyến đi bí mật bắt đầu.
Nguyễn Ngọc Ảnh nhập ngũ vào Đoàn 759 đầu năm 1962.
Ông không biết rằng những năm sau đó sẽ trở thành quãng thời gian đặc biệt nhất trong cuộc đời mình.
Một chiếc tàu hoàn toàn mới
Những chuyến tàu gỗ ban đầu phải đối mặt với biển động và sóng lớn.
Vì vậy, một phương án mới được nghiên cứu:
Đóng tàu vỏ sắt.
Xưởng đóng tàu III Hải Phòng được giao nhiệm vụ thực hiện.
Chỉ sau khoảng sáu tháng, chiếc tàu vỏ sắt đầu tiên được hoàn thành.
Trọng tải khoảng 50 tấn.
Ngày 8/2/1963, chiếc tàu được bàn giao cho Đoàn 759.
Nhưng đóng được tàu mới chỉ là bước đầu.
Điều quan trọng hơn là:
Nó có thể vượt biển và đưa hàng đến chiến trường hay không?
Không ai có thể trả lời chắc chắn.
Bởi đây là một cuộc thử nghiệm.
Và Nguyễn Ngọc Ảnh là một trong những người được giao nhiệm vụ biến thử nghiệm ấy thành hiện thực.
Chuyến đi đầu tiên
Ngày 17/3/1963.
Chiếc tàu vỏ sắt rời Đồ Sơn.
Trên tàu là 44 tấn vũ khí.
Điểm đến là Bến Tre.
Nguyễn Ngọc Ảnh khi ấy giữ nhiệm vụ thuyền phó; thuyền trưởng là Đinh Đạt và chính trị viên là Nguyễn Văn Tiến.
Hành trình được tính toán rất kỹ:
Đồ Sơn.
Qua vùng biển phía Nam đảo Hải Nam.
Xuống khu vực phía Đông quần đảo Hoàng Sa.
Qua phía Đông Cù Lao Thu.
Rồi tiến về phía Nam.
Mỗi đoạn đường đều có nguy cơ.
Một con tàu nhỏ mang theo hàng chục tấn vũ khí đang di chuyển giữa biển.
Nếu bị phát hiện, nhiệm vụ có thể kết thúc.
Nếu gặp bão lớn, con tàu có thể gặp nguy hiểm.
Nếu tính sai hướng, tàu có thể đi lệch khỏi điểm hẹn.
Nhưng con tàu vẫn tiến về phía Nam.
Sóng gió trước mắt
Biển không phải lúc nào cũng yên.
Chiếc tàu vỏ sắt mới chỉ được thử nghiệm.
Không ai có thể biết nó sẽ chịu đựng thế nào trước những điều kiện khắc nghiệt ngoài khơi.
Nhưng con tàu vẫn đi.
Những người lính trên tàu vừa thực hiện nhiệm vụ, vừa quan sát từng dấu hiệu của biển.
Họ phải kiểm tra máy móc.
Theo dõi hướng đi.
Giữ bí mật.
Và luôn sẵn sàng xử lý tình huống bất ngờ.
Đây không chỉ là một chuyến vận chuyển.
Nó còn là cuộc kiểm nghiệm cho một phương tiện hoàn toàn mới của Đoàn 759.
Đêm 23 tháng 3
Khi tàu chuẩn bị vào khu vực Bến Tre, nguy hiểm xuất hiện.
Một tàu tuần tiễu của đối phương bất ngờ xuất hiện.
Con tàu đang tiến vào bến không thể tiếp tục theo hướng cũ.
Thuyền trưởng Đinh Đạt lập tức cho tàu chuyển hướng xuống Rạch Láng, Trà Vinh.
Đêm 23/3/1963, chiếc tàu tìm cách vượt qua tình huống nguy hiểm ấy.
Cuối cùng, chuyến đi thành công.
44 tấn vũ khí đã được đưa vào chiến trường.
Đối với những người trên tàu, đó là một khoảnh khắc quan trọng.
Họ đã chứng minh rằng:
Tàu vỏ sắt có thể vượt biển để đưa vũ khí vào Nam.
Một cánh cửa mới được mở ra.
Từ chuyến thử nghiệm đến những hải trình liên tiếp
Sau chuyến đi đầu tiên, phương án tàu vỏ sắt tiếp tục được triển khai.
Nguyễn Ngọc Ảnh tiếp tục được giao nhiệm vụ trên những con tàu không số.
Ông dần trở thành một thuyền trưởng có kinh nghiệm.
Biển không còn xa lạ.
Những chuyến đi bí mật không còn là thử nghiệm.
Nhưng mỗi chuyến vẫn có thể là chuyến cuối cùng.
Ông phải ghi nhớ từng tuyến hàng hải.
Hiểu hướng gió.
Hiểu dòng chảy.
Quan sát tàu bè xung quanh.
Và quan trọng nhất:
Không để đối phương phát hiện nhiệm vụ thực sự của con tàu.
Mười chuyến đi
Trong những năm tháng tham gia Đoàn tàu Không số, Nguyễn Ngọc Ảnh đã thực hiện 10 chuyến đi và cả 10 chuyến đều an toàn, thành công.
Con số ấy nghe có vẻ đơn giản.
Mười chuyến.
Nhưng phía sau mỗi con số là một lần rời bến.
Một lần xa gia đình.
Một lần đối diện biển.
Một lần bước vào vùng nguy hiểm.
Và một lần phải tìm cách đưa con tàu trở về.
Nếu một chuyến đi kéo dài nhiều ngày, người lính gần như sống cùng biển.
Ăn trên biển.
Ngủ trên biển.
Làm việc trên biển.
Và luôn phải giữ cảnh giác.
Mười chuyến thành công nghĩa là mười lần vượt qua những thử thách mà người ngoài không thể nhìn thấy.
Người thuyền trưởng của những con tàu không số
Nguyễn Ngọc Ảnh không phải là người duy nhất làm nên những chuyến đi ấy.
Mỗi con tàu là một tập thể.
Có thuyền trưởng.
Có chính trị viên.
Có máy trưởng.
Có thủy thủ.
Có những người lo hàng hóa.
Có những người phụ trách liên lạc.
Tất cả phải phối hợp với nhau.
Chỉ cần một mắt xích sơ suất, cả con tàu có thể gặp nguy hiểm.
Bởi vậy, thành công của một chuyến tàu không chỉ thuộc về người đứng ở buồng lái.
Nhưng người thuyền trưởng chính là người phải đưa ra quyết định cuối cùng khi biển đổi hướng, khi tàu địch xuất hiện hoặc khi con tàu đứng trước một tình huống bất ngờ.
Nguyễn Ngọc Ảnh đã làm công việc ấy trong nhiều năm.
Một con người từ đời thường bước vào lịch sử
Điều thú vị trong cuộc đời Nguyễn Ngọc Ảnh là ông không bắt đầu bằng nghề biển.
Ông từng làm đường sắt.
Từng làm việc trong nhà máy.
Sau đó mới học hàng hải.
Rồi trở thành thuyền trưởng.
Có nghĩa là lịch sử không phải lúc nào cũng được tạo nên bởi những người ngay từ đầu đã biết mình sẽ trở thành ai.
Đôi khi, một con người chỉ đơn giản làm tốt nhiệm vụ được giao.
Rồi từ nhiệm vụ này đến nhiệm vụ khác.
Từ chuyến đi này đến chuyến đi khác.
Cho đến khi nhìn lại, chính họ đã trở thành một phần của lịch sử.
Những người mở đường
Ngày nay, việc một con tàu vượt biển là điều bình thường.
Nhưng hơn sáu mươi năm trước, một chiếc tàu vỏ sắt nhỏ mang hàng chục tấn vũ khí từ Hải Phòng vào miền Nam là một thử thách rất lớn.
Những người đi chuyến đầu tiên không có tiền lệ để tham khảo.
Không có kinh nghiệm của những chuyến tàu trước.
Họ phải tự tính toán.
Tự thử nghiệm.
Tự rút kinh nghiệm.
Và nếu thành công, những người đi sau sẽ có một con đường.
Nguyễn Ngọc Ảnh chính là một trong những người đã bước lên con tàu đầu tiên ấy.
Khi một chuyến tàu trở thành dấu mốc
Có những chiến công được nhớ bằng một trận đánh.
Có những người được nhớ bằng khoảnh khắc hy sinh.
Nhưng cũng có những đóng góp âm thầm hơn.
Đó là mở đường.
Chuyến tàu vỏ sắt đầu tiên thành công đã cho thấy một phương thức vận chuyển mới có thể thực hiện được.
Từ đó, những con tàu vỏ sắt tiếp tục tham gia vận chuyển trên tuyến đường biển chiến lược.
Những chuyến hàng tiếp tục đi về phương Nam.
Và con đường trên biển ngày càng trở thành một tuyến chi viện quan trọng.
Mười lần rời bến
Người ta thường nhớ đến những người đã hy sinh.
Nhưng lịch sử cũng cần nhớ đến những người đã trở về sau nhiều lần đối diện hiểm nguy.
Nguyễn Ngọc Ảnh là một trong những người như thế.
Mười lần.
Mười chuyến đi.
Mười lần trở về an toàn.
Không phải bởi những chuyến đi ấy ít nguy hiểm.
Mà bởi người chỉ huy và đồng đội đã phải làm mọi cách để biến nguy hiểm thành an toàn.
Biển hôm nay và ký ức ngày ấy
Biển vẫn còn đó.
Những con tàu hiện đại ngày nay có thể dễ dàng xác định vị trí.
Có hệ thống thông tin.
Có thiết bị định vị.
Có radar.
Có những phương tiện mà người lính năm xưa không thể tưởng tượng.
Nhưng những người như Nguyễn Ngọc Ảnh đã đi trên biển trong một điều kiện hoàn toàn khác.
Họ đi khi bản đồ và thiết bị còn hạn chế.
Họ đi trong bí mật.
Họ đi với một con tàu nhỏ.
Và phía dưới khoang tàu là những kiện hàng có thể quyết định sức mạnh của cả một chiến trường.
Người thuyền trưởng và chiếc tàu đầu tiên
Năm tháng trôi qua.
Những chuyến tàu năm xưa đã trở thành ký ức.
Nhưng câu chuyện về chiếc tàu vỏ sắt đầu tiên vẫn còn giá trị.
Bởi nó nhắc chúng ta rằng những bước tiến lớn đôi khi bắt đầu từ một thử nghiệm nhỏ.
Một con tàu 50 tấn.
Một chuyến đi chưa từng có tiền lệ.
Một người thuyền trưởng.
Một thủy thủ đoàn.
Và một nhiệm vụ tưởng như không thể.
Nhưng họ đã làm được.
Nguyễn Ngọc Ảnh sau đó tiếp tục thực hiện nhiều chuyến đi khác.
Tổng cộng 10 chuyến đi – 10 lần thành công.
Đó không chỉ là một con số.
Đó là mười lần những con người bình thường vượt qua những hoàn cảnh phi thường.
Một người mở đường trên biển
Khi nhắc đến Đường Hồ Chí Minh trên biển, người ta thường nhớ đến những con tàu không số nổi tiếng và những người đã hy sinh.
Nhưng phía sau những câu chuyện ấy còn có những người đã mở đường bằng sự kiên trì.
Nguyễn Ngọc Ảnh là một trong số đó.
Ông đã đi trên chiếc tàu vỏ sắt đầu tiên.
Đã cùng đồng đội thử nghiệm một tuyến đi mới.
Đã đưa vũ khí vào Nam.
Và sau đó tiếp tục mười lần vượt biển thành công.
Nếu những con tàu là những mạch máu trên biển,
thì những người thuyền trưởng chính là những người giữ cho mạch máu ấy không bị đứt.
Nguyễn Ngọc Ảnh đã đứng ở vị trí ấy.
Không ồn ào.
Không phô trương.
Chỉ lặng lẽ đưa tàu đi.
Rồi đưa tàu trở về.
Một con tàu đầu tiên.
Mười chuyến đi thành công.
Và một người thuyền trưởng đã góp phần mở thêm một cánh cửa trên con đường chi viện bằng biển cho miền Nam.
Đó là câu chuyện về Nguyễn Ngọc Ảnh – người đưa chiếc tàu sắt đầu tiên vượt biển.



