Người đưa đò trên bến Sông Bến Hải

Ông Trương Văn Định từng là người chèo đò trên sông Bến Hải những năm sau chia cắt đất nước. Con đò nhỏ của ông không chỉ chở người qua sông, mà còn chở cả những câu chuyện không thể nói thành lời.

“Ngày đó, mỗi chuyến đò đều im lặng,” ông kể. “Không ai hỏi nhiều, cũng không ai dám nói nhiều.”

Sau Hiệp định Genève, dòng sông trở thành ranh giới. Người dân hai bên nhìn thấy nhau, nhưng không thể sang. Có những buổi chiều, ông thấy một người đứng bên bờ Bắc, nhìn sang phía Nam rất lâu. Bên này, một người phụ nữ cũng đứng lặng, tay ôm một đứa trẻ.

“Họ không nói gì,” ông nhớ lại. “Nhưng ai cũng hiểu.”

Dù quy định rất nghiêm ngặt, vẫn có những chuyến đò đặc biệt – chở thư từ, tin tức. Ông không hỏi nội dung, chỉ biết rằng mỗi mảnh giấy đều quý như mạng sống.

Một lần, ông chở một cụ già sang bờ bên kia theo giấy phép đặc biệt. Khi đến nơi, cụ run run bước xuống, rồi quỳ xuống đất, khóc.

“Tôi hỏi sao cụ khóc,” ông kể. “Cụ nói: ‘Tôi về thăm mộ cha.’”

Sau chiến tranh, con đò của ông không còn hoạt động. Cây cầu mới được xây, người qua lại đông đúc hơn. Nhưng ông vẫn ra bến cũ mỗi chiều.

“Bây giờ không còn chia cắt nữa,” ông nói. “Nhưng tôi vẫn nhớ những ngày mà một dòng sông có thể ngăn cả một đời người.”