Người đứng trên chòi cao giữa bom đạn

Bầu trời Đồng Lộc năm xưa không phải là bầu trời của những ngày bình yên. Máy bay có thể xuất hiện bất cứ lúc nào, kéo theo những trận bom dữ dội xuống mặt đất. Trong khung cảnh ấy, La Thị Tám vẫn ngày ngày đứng trên một quả đồi cao, lặng lẽ thực hiện nhiệm vụ của mình.

Sinh ra tại xã Vĩnh Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, La Thị Tám có tuổi thơ gắn với hoàn cảnh gia đình khó khăn. Cha mất sớm, cô phải nghỉ học để phụ giúp mẹ. Những thiếu thốn của cuộc sống khiến cô sớm trưởng thành hơn tuổi.

Năm 1967, khi mới 18 tuổi, cô tình nguyện gia nhập Thanh niên xung phong. La Thị Tám được phân công vào đơn vị C2 thuộc ngành Giao thông vận tải Hà Tĩnh, thực hiện nhiệm vụ trên tuyến Quốc lộ 15A.

Đồng Lộc lúc đó là một trong những trọng điểm bị đánh phá dữ dội. Vị trí này có ý nghĩa quan trọng đối với tuyến đường vận chuyển vào chiến trường miền Nam. Chính vì vậy, bom đạn liên tục được trút xuống.

Mỗi trận đánh đi qua, mặt đường lại biến dạng. Những hố bom lớn nhỏ xuất hiện, đất đá ngổn ngang. Nhưng những người thanh niên xung phong vẫn phải tìm cách khôi phục tuyến đường trong thời gian nhanh nhất.

La Thị Tám không trực tiếp sửa từng hố bom. Nhiệm vụ của cô là quan sát từ trên cao.

Cô được bố trí trên một quả đồi bên khu vực Ngã ba Đồng Lộc. Từ đây, cô có thể quan sát rộng hơn và dùng ống nhòm theo dõi những đợt máy bay.

Mỗi quả bom rơi xuống đều cần được xác định vị trí. Cô ghi nhớ, đánh dấu và cắm tiêu để đồng đội phía dưới có thể dựa vào đó xử lý.

Đứng ở vị trí cao giữa vùng trọng điểm đồng nghĩa với việc thường xuyên phải đối diện với hiểm nguy. Nhưng La Thị Tám vẫn kiên trì thực hiện nhiệm vụ.

Trong 200 ngày đêm, cô đã đếm và cắm tiêu 1.205 quả bom.

Những ngày tháng ấy chắc chắn không dễ dàng. Bom nổ khiến mặt đất rung chuyển. Khói bụi có thể phủ kín không gian. Những người trẻ phải liên tục cảnh giác trước từng đợt đánh phá.

Sau mỗi trận bom, họ lại trở về với công việc. Người sửa đường, người dẫn xe, người kiểm tra tuyến, người xử lý bom. Tất cả tạo thành một tập thể cùng giữ cho con đường không bị cắt đứt.

La Thị Tám cũng trưởng thành từ chính những ngày tháng như thế.

Cuối năm 1968, những đóng góp của cô được ghi nhận bằng Huy hiệu Bác Hồ. Ngày 22/12/1969, khi mới 20 tuổi, cô được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau chiến tranh, La Thị Tám trở về cuộc sống đời thường, lập gia đình và tiếp tục công tác tại quê hương.

Nhưng hình ảnh cô gái trẻ giữa Ngã ba Đồng Lộc vẫn còn đó trong ký ức của nhiều thế hệ. Đó là hình ảnh của một người không lớn lên trong những điều kiện thuận lợi nhưng đã lựa chọn sống có trách nhiệm với quê hương.

Từ câu chuyện ấy, thế hệ hôm nay càng hiểu rõ hơn giá trị của hòa bình. Những con đường chúng ta đi qua hôm nay từng được đánh đổi bằng mồ hôi, máu và tuổi trẻ của những con người như La Thị Tám.