Người Gác Chuông Ở Thành Cổ (1)
Giữa 81 ngày đêm khốc liệt tại Thành cổ Quảng Trị năm 1972, tiếng chuông nhỏ vang lên mỗi đêm từ một góc hầm đổ nát đã trở thành tín hiệu quen thuộc của những người lính còn sống sót nơi chiến trường.
Mùa hè năm 1972, chiến sự tại Trận chiến Thành cổ Quảng Trị diễn ra vô cùng ác liệt. Bom đạn dội xuống gần như suốt ngày đêm, mặt đất quanh Thành cổ bị cày nát bởi pháo kích. Ông Lê Bá Dương khi ấy là chiến sĩ trẻ thuộc đơn vị bảo vệ Thành cổ. Ông kể rằng trong những ngày chiến đấu, điều đáng sợ nhất không chỉ là bom đạn, mà là cảm giác im lặng sau mỗi trận pháo — khi không biết còn bao nhiêu đồng đội sống sót. Trong một góc hầm gần bờ sông Thạch Hãn, có một chiến sĩ quê Nam Định giữ bên mình chiếc chuông đồng nhỏ lấy từ ngôi chùa làng trước ngày nhập ngũ. Mỗi tối, sau khi điểm quân số, anh lại rung chiếc chuông thật khẽ. Tiếng chuông nhỏ giữa tiếng bom nghe rất lạ. Nó khiến nhiều người nhớ nhà, nhớ tiếng chuông chùa chiều quê hương. Một đêm cuối tháng 8 năm ấy, trận pháo kích lớn kéo dài hàng giờ. Khi mọi thứ lắng xuống, nhiều đoạn giao thông hào đã sập hoàn toàn. Người chiến sĩ giữ chuông cũng mất tích sau trận bom. Sáng hôm sau, trong lúc đào đất tìm đồng đội, ông Dương nghe tiếng kim loại va nhẹ dưới lớp bùn. Đó là chiếc chuông đồng nhỏ đã méo một góc vì sức ép bom đạn. Ông giữ lại chiếc chuông ấy suốt nhiều năm sau hòa bình. Trong các lần trở lại Quảng Trị thả hoa trên sông Thạch Hãn, ông thường mang theo nó như một cách tưởng nhớ những người đã nằm lại. Ông từng nói: “Có những người không trở về, nhưng âm thanh của họ thì còn mãi.”
