Người Gác Đèn Trên Đỉnh Đèo
Giữa những cung đường hiểm trở của thời chiến, Bùi Văn Khánh – một chiến sĩ giao liên – đã âm thầm làm nhiệm vụ dẫn đường cho các đoàn xe vượt đèo trong đêm tối. Câu chuyện được kể lại qua lời một nhân chứng, khắc họa hình ảnh một con người bình dị nhưng kiên cường, như ánh đèn nhỏ giữa núi rừng.
Tôi là Nguyễn Thị Lý, từng tham gia dân công hỏa tuyến trên những cung đường đèo quanh co năm ấy. Trong những đêm dài hun hút giữa núi rừng, có một người mà tôi luôn nhớ – anh Bùi Văn Khánh, người mà chúng tôi gọi bằng cái tên thân thương: “người gác đèn”.
Khánh không cao lớn, cũng chẳng nói nhiều. Nhưng mỗi khi màn đêm buông xuống, anh lại khoác chiếc áo sờn vai, cầm chiếc đèn dầu nhỏ leo lên đỉnh đèo. Công việc của anh là đứng ở đó, soi đường cho những đoàn xe vận tải vượt qua khúc cua nguy hiểm.
Những ngày trời mưa, đường trơn trượt, sương mù dày đặc đến mức không nhìn thấy lối đi, ánh đèn của Khánh trở thành điểm tựa duy nhất cho các bác tài. Anh luôn đứng đó, lặng lẽ, kiên trì, bất chấp gió lạnh cắt da.
Có lần, tôi mang cơm lên cho anh. Thấy tôi run vì lạnh, Khánh chỉ cười hiền:
“Còn xe chưa qua hết, anh chưa thể xuống được. Đường này mà thiếu ánh đèn, nguy hiểm lắm em ạ.”
Tôi hỏi:
“Anh đứng đây cả đêm không sợ sao?”
Anh nhìn xuống con đèo hun hút, giọng trầm lại:
“Sợ chứ. Nhưng nếu mình lùi lại, thì bao nhiêu người phía sau biết dựa vào ai?”
Câu nói ấy khiến tôi lặng đi.
Một đêm nọ, trời tối đen như mực. Tiếng máy bay gầm rú trên đầu. Mọi người vội tìm chỗ ẩn nấp, nhưng Khánh vẫn đứng trên đỉnh đèo, giữ chặt cây đèn trong tay. Ánh sáng nhỏ bé ấy vẫn không tắt, dù gió lớn và không khí đầy bất an.
Sau đêm đó, chúng tôi không còn thấy Khánh nữa.
Chiếc đèn dầu cũ được tìm thấy nằm lặng lẽ bên mép đường. Nhưng điều kỳ lạ là nhiều bác tài kể lại rằng, trong những đêm sau đó, họ vẫn nhìn thấy một ánh sáng le lói nơi đỉnh đèo – như thể Khánh vẫn đang đứng đó, tiếp tục soi đường cho họ.
