Người gác đèn trong đêm chia cắt

Những năm đất nước bị chia cắt, khu vực Cầu Hiền Lương bắc qua sông Sông Bến Hải là ranh giới tạm thời của hai miền. Ban ngày, nơi đây căng thẳng với loa phóng thanh và cờ phấp phới. Ban đêm, mọi thứ chìm trong bóng tối, chỉ còn tiếng nước chảy và gió từ biển thổi về. Ông Lê Văn Thoại là người được giao nhiệm vụ trông coi hệ thống đèn tín hiệu phía bờ bắc. Công việc tưởng như đơn giản: kiểm tra, thay bóng, bảo đảm ánh sáng không tắt. Nhưng giữa thời bom đạn, một ngọn đèn cũng có thể trở thành mục tiêu. Có đêm mưa tầm tã, gió quật mạnh làm cột đèn nghiêng ngả. Ông Thoại khoác áo mưa, bám vào dây neo để trèo lên chỉnh lại bóng đèn đã vỡ. Ánh sáng nhỏ nhoi ấy không chỉ để báo hiệu mà còn là lời khẳng định: bên này vẫn đứng vững. Người dân hai bờ nhiều khi chỉ biết nhìn nhau từ xa. Có bà mẹ mỗi chiều ra bờ sông, lặng lẽ hướng mắt về phía bên kia, nơi có người thân chưa thể gặp lại. Ông Thoại hiểu điều đó. Ông nói: “Giữ được ngọn đèn sáng cũng là giữ niềm tin cho họ.” Một lần, sau trận pháo kích, hệ thống dây điện bị đứt. Cả đoạn cầu chìm trong bóng tối. Ông cùng vài thanh niên trong đội nhanh chóng nối lại đường dây tạm thời. Khi ánh đèn bật sáng trở lại, nhiều người dân đứng xa xa đã vỗ tay, dù biết tiếng vỗ tay ấy không thể vượt qua tiếng sóng. Hòa bình lập lại, cầu Hiền Lương trở thành biểu tượng của khát vọng thống nhất. Những ngọn đèn hiện đại thay thế đèn dầu cũ kỹ, nhưng câu chuyện về người gác đèn năm xưa vẫn được nhắc lại trong làng. Giữa thời hoa lửa, có những con người không cầm súng ngoài chiến hào, nhưng họ gìn giữ những điều tưởng chừng nhỏ bé – một bóng đèn, một nhịp cầu – để ánh sáng không tắt giữa đêm dài chia cắt.