Người Gác Đường Dây – Những Chiến Sĩ Giữ Mạch Liên Lạc Giữa Chiến Tranh
(Bài viết hưởng ứng Đề án “Câu chuyện thời hoa lửa”, được tổng hợp từ các tư liệu lịch sử và hồi ức của lực lượng thông tin liên lạc trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.)
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giữa núi rừng Trường Sơn đầy bom đạn, có những con người lặng lẽ làm nhiệm vụ giữ gìn đường dây thông tin liên lạc cho chiến trường. Họ không trực tiếp cầm súng nơi tuyến đầu, nhưng từng bước chân tuần tra đường dây, từng lần sửa chữa giữa mưa bom bão đạn đã góp phần bảo đảm mệnh lệnh và thông tin được truyền đi kịp thời. Những chiến sĩ thông tin năm ấy đã trở thành “mạch máu thầm lặng” của cuộc kháng chiến.
Ngày ấy, việc liên lạc giữa các đơn vị chủ yếu dựa vào hệ thống dây điện thoại kéo xuyên rừng núi. Những đường dây ấy nối từ sở chỉ huy đến các đơn vị chiến đấu, giúp truyền đạt mệnh lệnh, báo cáo tình hình và phối hợp tác chiến. Vì vậy, giữ cho đường dây luôn hoạt động là nhiệm vụ vô cùng quan trọng.
Tuy nhiên, trong chiến tranh, hệ thống thông tin liên lạc thường xuyên bị bom đạn phá hủy. Có những đoạn dây vừa sửa xong thì lại bị cây đổ hoặc bom cắt đứt. Mỗi khi mất liên lạc, các chiến sĩ thông tin phải lập tức lên đường kiểm tra dù ngày hay đêm.
Trong ký ức của nhiều cựu chiến binh, công việc sửa đường dây là nhiệm vụ đầy nguy hiểm. Người lính mang theo cuộn dây điện, kìm và dụng cụ sửa chữa rồi băng rừng tìm vị trí bị đứt giữa bom đạn và địa hình hiểm trở.
Có những hôm trời mưa lớn, đường rừng lầy lội và vắt bám đầy chân, nhưng mọi người vẫn phải đi thật nhanh vì mỗi phút mất liên lạc đều ảnh hưởng đến chiến trường phía trước. Có lúc họ phải trèo lên cây cao hoặc men theo vách núi để nối lại đường dây giữa gió rừng và mưa bom.
Nhiều chiến sĩ thông tin khi ấy tuổi đời còn rất trẻ. Có người vừa rời quê hương chưa lâu đã ngày đêm đi tuần dọc hàng chục kilômét dây liên lạc giữa rừng sâu. Dù công việc thầm lặng và ít được nhắc đến, ai cũng hiểu nhiệm vụ của mình vô cùng quan trọng.
Trong chiến tranh, việc giữ bí mật thông tin cũng là yêu cầu hàng đầu. Các chiến sĩ phải cẩn thận giấu dây dưới tán cây hoặc ngụy trang thật kỹ để tránh bị phát hiện. Có những đêm mọi người sửa dây trong bóng tối hoàn toàn, chỉ dựa vào ánh đèn pin che kín bằng tay.
Nhiều cựu chiến binh kể rằng khoảnh khắc vui nhất là khi tín hiệu liên lạc được khôi phục sau nhiều giờ sửa chữa. Chỉ cần nghe tiếng máy liên lạc hoạt động trở lại, mọi người biết rằng nhiệm vụ đã hoàn thành và các đơn vị phía trước sẽ tiếp tục nhận được mệnh lệnh kịp thời.
Không ít chiến sĩ đã hy sinh trong lúc làm nhiệm vụ. Có người ngã xuống khi đang sửa dây giữa trận bom, có người mãi mãi nằm lại nơi rừng sâu khi đi tìm điểm đứt của đường liên lạc. Sự hy sinh âm thầm ấy đã góp phần giữ vững mạch kết nối của chiến trường trong những năm tháng ác liệt nhất.
Trong ký ức đồng đội, những người lính thông tin luôn mang tinh thần lạc quan và kiên cường. Sau mỗi lần sửa xong đường dây, họ lại tiếp tục lên đường làm nhiệm vụ mới mà không một lời than vãn.
Sau ngày đất nước thống nhất, nhiều cựu chiến sĩ thông tin trở về cuộc sống đời thường với mái tóc đã bạc màu theo năm tháng. Nhưng ký ức về những con đường dây kéo giữa rừng Trường Sơn và những ngày đi sửa dây dưới bom đạn vẫn luôn in đậm trong tâm trí họ.
Ngày nay, khi công nghệ hiện đại giúp việc liên lạc trở nên dễ dàng, ít ai hình dung được đã từng có một thời những thông tin quan trọng phải đi qua những sợi dây kéo bằng tay giữa rừng sâu chiến tranh. Chính những con người thầm lặng ấy đã góp phần làm nên sức mạnh của quân đội Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến.
Câu chuyện về những người gác đường dây là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm và sự hy sinh âm thầm của biết bao chiến sĩ thông tin liên lạc trong thời kỳ hoa lửa. Dù không đứng nơi tuyến đầu, họ vẫn góp phần giữ cho mạch liên lạc của Tổ quốc không bao giờ bị ngắt quãng giữa những năm tháng chiến tranh gian khổ.


