Người gác làng

Ông Ba đã ngoài sáu mươi, lưng còng, tóc bạc, nhưng trong làng ai cũng biết ông là người “mắt sáng tai tinh” nhất. Khi chiến tranh lan về, trai tráng lần lượt ra trận, ông xin ở lại làm nhiệm vụ gác làng, trông coi an ninh và bảo vệ cơ sở cách mạng. Ông bảo: “Tôi già rồi, đi đánh giặc không nổi, thì giữ làng cho các con yên tâm mà đánh.”

Mỗi đêm, ông khoác chiếc áo nâu sờn, cầm cây đèn pin nhỏ và cây gậy tre, lặng lẽ đi dọc bờ tre, ngõ xóm. Tiếng chó sủa, tiếng gió thổi qua hàng cau, tiếng lá khô lạo xạo đều được ông phân biệt rất rõ. Chỉ cần có âm thanh lạ, ông lập tức cảnh giác. Với ông, từng tấc đất trong làng đều thân thuộc như hơi thở của mình.

Có lần, ông phát hiện hai bóng người lạ lảng vảng gần kho thóc. Ông không la lớn, chỉ lặng lẽ đi vòng ra sau, gõ ba tiếng nhẹ vào cửa nhà ông Tư – ám hiệu đã thống nhất từ trước. Chỉ trong chốc lát, mấy anh du kích xuất hiện, bao vây và khống chế được hai tên chỉ điểm. Nhờ sự bình tĩnh của ông Ba, làng tránh được một trận càn nguy hiểm.

Ban ngày, ông lại trở về với dáng vẻ một lão nông hiền lành. Ông cuốc vườn, trồng rau, vá lại mái nhà tranh cho hàng xóm bị bom làm tốc mái. Ai hỏi, ông chỉ cười: “Việc làng cũng như việc nhà, lo được ngày nào hay ngày ấy.”

Buổi tối, khi ngồi trước hiên nhà, nhìn trẻ con trong xóm chơi đùa, ông thấy lòng mình nhẹ nhõm. Ông hiểu rằng, giữ được bình yên cho làng là giữ được mầm sống cho tương lai.

Trong thời hoa lửa, người gác làng như ông Ba không cần danh hiệu, không cần ghi công. Sự lặng lẽ của ông chính là bức tường vững chắc bảo vệ quê hương giữa bom đạn.