Người gánh gạo ở chiến khu Ba Tơ

Năm 1945, khi phong trào cách mạng lan rộng khắp miền Trung, vùng núi Ba Tơ trở thành một căn cứ quan trọng của lực lượng cách mạng. Những con đường rừng quanh co, những bản làng nhỏ giữa núi xanh đã âm thầm nuôi dưỡng ngọn lửa đấu tranh giành độc lập.

Tại một bản nhỏ dưới chân núi có cô gái tên Sương vừa tròn hai mươi tuổi.

Sương sinh ra trong gia đình làm rẫy. Cha cô trồng lúa nương và bắp trên sườn đồi, mẹ nuôi gà, dệt vải và gánh hàng xuống chợ huyện mỗi phiên. Từ nhỏ, cô đã quen với những con dốc đá, đôi quang gánh trên vai và những buổi chiều mây phủ kín núi rừng.

Cô nhỏ người nhưng rất bền bỉ. Người trong bản thường nói:
— Vai Sương nhỏ mà gánh được cả mùa rẫy.

Khi đội du kích Ba Tơ được thành lập, nhiều cán bộ và chiến sĩ cần lương thực để bám trụ trong rừng. Đường núi hiểm trở, việc vận chuyển vô cùng khó khăn.

Sương tình nguyện tham gia đội dân công tiếp tế.

Công việc của cô là gánh gạo, muối và thuốc men từ bản làng lên chiến khu.

Cha cô nhìn con gái rồi nói:
— Hạt gạo nhỏ thôi, nhưng tới đúng nơi thì có thể nuôi cả một cuộc khởi nghĩa.

Câu nói ấy khiến cô càng thêm quyết tâm.

Từ đó, ngày nào Sương cũng cùng các chị em trong bản gánh hàng vượt núi. Có những chuyến đi phải băng rừng từ lúc trời chưa sáng, lội suối, leo dốc, tránh sự kiểm soát của địch.

Vai cô nhiều lần rớm máu vì đòn gánh, chân lấm đầy bùn đất, nhưng cô chưa từng than mệt.

Mỗi lần nhìn thấy nồi cơm nóng trong bếp chiến khu, cô lại mỉm cười:
— Chỉ cần mọi người còn đủ sức chiến đấu, mình gánh thêm cũng đáng.

Một đêm cuối mùa xuân, đơn vị nhận tin khẩn: một nhóm cán bộ đang bị kẹt sâu trong rừng sau cuộc truy quét, lương thực gần cạn và có người bị sốt nặng.

Cần phải đưa gạo và thuốc đến trước sáng hôm sau.

Con đường phải đi qua khu vực địch thường tuần tra.

Ai cũng hiểu chuyến đi ấy rất nguy hiểm.

Sương là người đầu tiên bước lên nhận gánh.

Đêm ấy, cô cùng một đồng đội lặng lẽ men theo lối mòn dưới tán rừng dày đặc. Trăng mờ, lá rừng ướt sương và tiếng côn trùng vang khắp núi.

Mỗi bước chân đều phải thật nhẹ.

Khi gần đến con suối cuối cùng, họ phát hiện lính địch đang phục gần lối đi chính.

Nếu quay lại sẽ không kịp.

Không do dự, Sương quyết định đi đường vòng qua sườn núi đá dựng đứng — con đường ít ai dám đi.

Cô siết chặt đòn gánh, bám vào rễ cây, từng bước vượt qua vách đá trong đêm tối.

Gần sáng, gạo và thuốc được đưa tới nơi an toàn.

Những người trong chiến khu được cứu giúp kịp thời.

Nhưng trên đường trở về, trong lúc giúp đồng đội vượt dốc trơn, Sương đã trượt ngã xuống sườn núi sâu.

Cô mãi mãi nằm lại giữa rừng Ba Tơ, tuổi xuân gửi theo những hạt gạo trắng.

Ngày độc lập đến gần, người dân trong bản vẫn nhắc về cô gái gánh gạo năm ấy — người đã dùng đôi vai nhỏ bé để góp phần nuôi lớn một cuộc cách mạng.

Người gánh gạo ở chiến khu Ba Tơ không chỉ mang theo lương thực, mà còn mang theo niềm tin, lòng dũng cảm và khát vọng tự do của cả một thế hệ đứng lên vì Tổ quốc.