Người gây dựng những đội tự vệ đầu tiên ở Cao Bằng

Thời gian: 1940–1941

Địa điểm: Hòa An, Hà Quảng và vùng phụ cận, tỉnh Cao Bằng

Bối cảnh lịch sử

Cuối năm 1940, phong trào cách mạng ở Cao Bằng phát triển mạnh sau khi nhiều cán bộ từ nước ngoài trở về hoạt động. Tuy nhiên, lực lượng vũ trang còn rất mỏng, chủ yếu là các tổ tự vệ bí mật của quần chúng. Muốn xây dựng căn cứ địa lâu dài, phải có những hạt nhân vũ trang tại cơ sở.

Diễn biến sự kiện

Theo hồi ký của Lê Quảng Ba và các tài liệu nghiên cứu về căn cứ địa Cao Bằng, sau khi được tổ chức phân công về địa phương, ông cùng các đồng chí như Hoàng Sâm, Nông Văn Dền (Kim Đồng) và nhiều cán bộ Việt Minh tích cực xây dựng các tổ tự vệ, huấn luyện quân sự sơ cấp và hướng dẫn quần chúng cách cảnh giới, liên lạc, bảo vệ cán bộ.

Lê Quảng Ba đặc biệt chú trọng lựa chọn những thanh niên có uy tín trong đồng bào Tày, Nùng để làm nòng cốt. Việc huấn luyện diễn ra bí mật, thường vào ban đêm hoặc trong rừng sâu. Nội dung không chỉ có sử dụng vũ khí thô sơ mà còn gồm giữ bí mật, tổ chức canh gác và bảo vệ cơ sở cách mạng.

Nhờ mạng lưới tự vệ được xây dựng từ sớm, khi Nguyễn Ái Quốc về Pác Bó đầu năm 1941, phong trào Việt Minh ở Cao Bằng đã có lực lượng bảo vệ và hệ thống liên lạc khá vững chắc. Đây là một trong những yếu tố quan trọng giúp căn cứ địa Cao Bằng phát triển nhanh chóng trong những năm tiếp theo.

Ý nghĩa lịch sử

Lực lượng tự vệ tuy nhỏ nhưng là nền tảng để phát triển các đội vũ trang cách mạng sau này, góp phần hình thành lực lượng vũ trang nhân dân.

Bài học rút ra

Muốn xây dựng một tổ chức bền vững phải bắt đầu từ cơ sở, từ việc đào tạo những con người gắn bó với địa phương và được nhân dân tin tưởng.