Người Gieo Rau Trên Đất Cháy

Tháng 2 năm 1973, sau nhiều trận bom liên tiếp, khoảng đất phía sau một căn cứ dã chiến ở miền Đông Nam Bộ chỉ còn là màu xám của tro bụi. Những hố bom nối tiếp nhau, cây cối cháy sém, mặt đất khô cứng như đá.

Nhiều người nhìn khoảng đất ấy rồi lắc đầu.

"Ở đây thì trồng được gì nữa."

Nhưng chiến sĩ Nguyễn Văn Tín lại không nghĩ như vậy.

Tín hai mươi sáu tuổi, quê ở Hưng Yên.

Trước khi nhập ngũ, anh là cán bộ của một hợp tác xã nông nghiệp. Từ nhỏ đã quen cày cấy, anh tin rằng chỉ cần đất còn, cây vẫn có thể sống.

Đơn vị giao cho anh phụ trách tổ tăng gia.

Ngày đầu tiên, Tín không gieo hạt ngay.

Anh cùng đồng đội đi nhặt từng mảnh kim loại còn sót lại sau bom.

Đào bỏ những lớp đất bị cháy.

Mang đất màu từ bìa rừng về trộn với tro mục và lá cây đã phân hủy.

Suốt gần mười ngày, họ chỉ làm một việc duy nhất.

Hồi sinh mảnh đất.

Có người cười:

"Chưa thấy rau đâu, chỉ thấy xúc đất."

Tín vẫn kiên nhẫn.

"Muốn có mùa xanh thì phải chăm đất trước."

Khi luống đầu tiên được đắp xong, anh chọn gieo rau muống và cải xanh.

Đó là những loại rau dễ sống nhất.

Mỗi sáng tinh mơ, anh đều ra kiểm tra.

Những mầm cây đầu tiên nhú lên giữa nền đất từng bị bom cày khiến cả đơn vị vui như bắt được quà.

Một chiến sĩ trẻ reo lên:

"Rau sống thật rồi!"

Tín chỉ mỉm cười.

Anh nhẹ nhàng phủ thêm một lớp rơm mỏng để giữ ẩm.

Đầu tháng ba, nắng kéo dài.

Con suối gần căn cứ cạn dần.

Nước sinh hoạt còn phải tiết kiệm.

Tưới rau gần như là điều không thể.

Tín nghĩ ra một cách.

Anh tận dụng những lon sữa bò rỗng, đục vài lỗ nhỏ dưới đáy rồi treo lên cọc tre.

Nước nhỏ từng giọt xuống gốc cây suốt nhiều giờ.

Nhờ vậy, chỉ cần rất ít nước mà rau vẫn xanh.

Đồng đội nhìn hệ thống tưới đơn giản ấy đều gật gù.

"Đúng là nông dân cũng biết làm sáng kiến."

Chẳng bao lâu sau, cả khu tăng gia phủ một màu xanh mát.

Rau được chia đều cho bếp ăn.

Những bữa cơm vốn chỉ có gạo và muối nay đã có thêm bát canh rau nóng.

Một bác sĩ quân y nói:

"Có rau, thương binh hồi phục nhanh hơn."

Tín nghe vậy thấy lòng nhẹ nhõm.

Một buổi chiều, máy bay địch bất ngờ ném bom xuống khu vực gần căn cứ.

Đất đá bắn tung tóe.

Sau khi tiếng nổ lắng xuống, mọi người chạy ra kiểm tra.

Nhiều luống rau bị đất vùi lấp.

Không ai bảo ai.

Cả đơn vị cùng cầm cuốc, nhặt từng gốc rau còn sống để trồng lại.

Đến tối, khu vườn lại ngay ngắn như cũ.

Một chiến sĩ cười:

"Rau mình cũng gan lì như bộ đội."

Tiếng cười vang lên giữa khu rừng.

Trong buổi sinh hoạt truyền thống cuối tháng, chính trị viên kể về Anh hùng Nguyễn Văn Bé, người chiến sĩ đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng vì đồng đội và Tổ quốc.

Ông nói:

"Giữ vững trận địa là lòng dũng cảm."

"Giữ vững niềm tin cũng là lòng dũng cảm."

Tín nhìn khu vườn trước mặt.

Anh hiểu rằng, gieo được màu xanh trên mảnh đất cháy cũng là một cách giữ vững niềm tin.

Ngày đất nước thống nhất, Tín trở về quê.

Ông tiếp tục gắn bó với đồng ruộng.

Nhờ những kinh nghiệm tích lũy trong chiến tranh, ông hướng dẫn bà con cải tạo nhiều vùng đất bạc màu thành những cánh đồng trù phú.

Mỗi khi có ai hỏi bí quyết, ông chỉ cười:

"Đừng vội bỏ cuộc khi đất còn chưa được chăm sóc."

Nhiều năm sau, trong khu vườn nhỏ trước nhà, ông vẫn dành một góc để trồng cải xanh.

Đó là giống cải được ông gìn giữ từ những năm tháng trong chiến khu.

Một buổi sáng, đứa cháu nội cầm bó rau vừa cắt rồi hỏi:

"Ông ơi, sao ông quý luống rau này vậy?"

Tín nhìn những chiếc lá còn đọng sương.

Ông chậm rãi đáp:

"Bởi ông từng chứng kiến màu xanh mọc lên từ nơi chỉ toàn tro bụi."

Đứa bé ngước nhìn khu vườn ngập nắng.

Khó có thể tưởng tượng rằng, nhiều năm trước, cũng chính những mầm rau giản dị như thế đã tiếp thêm sức khỏe và hy vọng cho biết bao người lính giữa thời hoa lửa.

Và Tín luôn tin rằng, chừng nào con người còn biết gieo những hạt giống của sự sống, chừng đó hòa bình sẽ còn tiếp tục đâm chồi trên mảnh đất Việt Nam.