Người giữ ánh sáng tri thức

Năm 1971, ở một vùng quê ven sông thuộc tỉnh Hải Dương có cô gái tên Yến. Cô là giáo viên cấp một mới ra trường, được phân công về dạy học ở một ngôi trường nhỏ dựng tạm bằng tre nứa sau những trận bom. Ngày ấy, trường học không còn mái ngói, lớp học được dựng ngay trong hầm đất để tránh máy bay địch. Bàn ghế đơn sơ, bảng đen là một tấm ván cũ, nhưng học sinh vẫn đến lớp đều đặn. Yến coi các em như con của mình. Mỗi ngày, cô vừa dạy chữ vừa dạy các em cách nhận biết tiếng còi báo động, cách chạy xuống hầm trú ẩn an toàn. Dù chiến tranh khốc liệt, cô vẫn cố giữ cho lớp học một chút bình yên. Một buổi sáng, khi tiết học vừa bắt đầu, tiếng máy bay địch bất ngờ vang lên. Còi báo động rú khắp làng. Yến lập tức hướng dẫn học sinh xuống hầm trú ẩn. Nhưng đúng lúc ấy, một quả bom rơi gần khu vực trường khiến lối vào hầm bị đất đá sạt lở, nhiều em nhỏ bị mắc kẹt bên trong. Khói bụi mù mịt, tiếng trẻ con khóc vang lên hoảng loạn. Không chần chừ, Yến cùng vài người dân chạy tới đào đất, mở lối cứu học sinh. Đất đá liên tục sụp xuống, nguy hiểm luôn cận kề. Khi đưa được hầu hết học sinh ra ngoài, cô phát hiện còn hai em nhỏ bị kẹt sâu trong góc hầm. Dù mọi người khuyên rời đi vì có thể còn bom nổ chậm, Yến vẫn quay lại. Cô bò vào trong hầm tối, dùng tay gạt từng lớp đất để tìm đường đưa các em ra ngoài. Đúng lúc ấy, một tiếng nổ lớn vang lên làm cả khu vực rung chuyển dữ dội. Sau trận bom, hai học sinh được cứu sống, nhưng cô giáo Yến đã mãi mãi nằm lại dưới mái trường đất năm ấy. Ngày hòa bình lập lại, ngôi trường được xây mới khang trang hơn trên nền cũ. Trước sân trường, người ta dựng một tấm bia nhỏ ghi dòng chữ: “Cô giáo Yến – người giữ ánh sáng tri thức giữa thời hoa lửa.” Mỗi mùa khai giảng, học sinh lại dâng hoa trước bia tưởng niệm để nhớ về người cô giáo trẻ đã hy sinh cả tuổi xuân để bảo vệ học trò và gieo mầm tri thức giữa chiến tranh khốc liệt.