Người giữ bến sống
Những năm kháng chiến chống quân Nguyên – Mông lần thứ hai, vùng Thiên Trường của Nam Định không chỉ là nơi lui về của triều đình mà còn là một trung tâm hậu cần quan trọng. Lương thực, vũ khí, quân nhu từ khắp nơi được tập kết rồi theo sông Hồng chuyển ra các mặt trận. Bến sông vì thế trở thành nơi sống còn, nơi mà chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến cả chiến cuộc.
Ở một bến sông nhỏ, cách làng không xa, có một chàng trai tên Phạm Minh Khang. Cha mất sớm, mẹ ốm yếu, Khang lớn lên không có lựa chọn nào khác ngoài việc gắn bó với con nước. Cậu quen từng nhịp thủy triều, từng lối rẽ của dòng sông, quen cả những đoạn nước xoáy mà người lạ chỉ cần sơ ý là có thể mất mạng.
Khi triều đình bắt đầu huy động lực lượng, Khang không được gọi nhập ngũ. Không phải vì cậu không đủ sức, mà vì những người như cậu – người hiểu sông – lại cần thiết ở hậu phương hơn
.
Một buổi chiều, quan quân đến bến, nhìn Khang chèo thuyền qua dòng nước xiết mà không hề chệch hướng. Một người trong số họ hỏi:
“Ngươi quen dòng sông này đến mức nào?”
Khang đáp, giọng bình thản:
“Ban ngày nhìn nước mà đi, ban đêm nghe tiếng sóng mà biết đường.”
Từ hôm đó, cậu được giao nhiệm vụ chở lương thực qua bến, đưa đến các điểm tập kết xa hơn. Công việc nghe có vẻ đơn giản, nhưng thực tế lại vô cùng nguy hiểm.
Một đêm, khi Khang đang chuẩn bị rời bến, một người lính giữ cậu lại:
“Đêm nay hoãn đi. Có dấu hiệu không an toàn.”
Khang nhìn dòng sông rồi nói:
“Nếu đợi an toàn tuyệt đối mới đi, thì hàng sẽ không bao giờ tới được nơi cần đến.”
Người lính hỏi:
“Ngươi không sợ mất mạng sao?”
Khang đáp:
“Sợ chứ. Nhưng nếu ai cũng sợ mà dừng lại, thì người ngoài kia lấy gì mà sống?”
Không đợi trả lời, cậu đẩy thuyền ra khỏi bến.
Đêm đó, cậu gặp nguy hiểm nhưng vẫn đưa được hàng đến nơi an toàn.
Sau chiến tranh, khi được hỏi có hối hận không, Khang chỉ nói:
“Nếu quay lại, ta vẫn sẽ đi. Vì lúc đó, không đi mới là điều đáng sợ.”
Sông Hồng vẫn chảy, nhưng những con người như Khang đã góp phần giữ cho dòng chảy ấy không bị gián đoạn.
