NGƯỜI GIỮ BẾP LỬA SAU NGÀY TRỞ VỀ

Có những người sau chiến tranh không muốn kể quá nhiều về mình. Họ trở về quê, làm ruộng, nuôi con, dựng nhà và sống cuộc đời bình thường. Nhưng rồi một ngày, khi đồng đội cũ gặp khó khăn, họ lại đứng ra. Không cần ai gọi. Không cần ai thúc. Họ tự đến.

Hồ Thị Lâm là một người như vậy.

Bà sinh năm 1949. Tuổi trẻ của bà gắn với những năm tháng đất nước còn chiến tranh. Bà tham gia thanh niên xung phong và sau này trở về quê. Nhiều năm sau, bà trở thành Chủ tịch Hội Cựu thanh niên xung phong xã Diễn Đoài. Chức vụ nghe có vẻ trang trọng, nhưng nếu nhìn vào công việc bà làm, người ta sẽ thấy đó đơn giản là việc chăm lo cho đồng đội.

Một trong những câu chuyện khiến nhiều người xúc động là việc bà giúp đỡ vợ chồng cựu TNXP Nguyễn Thị Bảo, sinh năm 1951, ở xóm Xuân Đường. Hai vợ chồng từng cùng tham gia TNXP trên tuyến đường 7. Sau khi trở về, cuộc sống gặp nhiều khó khăn. Một người con mắc bệnh nặng, người khác cũng không khỏe, chồng bà Bảo mất khả năng lao động. Căn nhà cũ xuống cấp nghiêm trọng. (baonghean.vn)

Nhìn đồng đội trong hoàn cảnh ấy, bà Lâm không thể đứng yên.

Bà dùng hơn 60 triệu đồng tiền tích góp để hỗ trợ làm nhà. Sau đó bà vận động những cựu thanh niên xung phong khác cùng góp sức. Người góp tiền. Người góp công. Người góp vật liệu. Cuối cùng, căn nhà được dựng lên.

Nhìn những viên gạch chồng lên nhau, có lẽ bà Lâm nhớ đến những năm tháng tuổi trẻ.

Ngày ấy họ cũng cùng nhau làm đường.

Chỉ khác là ngày ấy có chiến tranh.

Còn bây giờ là một mái nhà.

Nếu hỏi tình đồng đội bắt đầu từ đâu, có lẽ chẳng ai biết chính xác.

Nó có thể bắt đầu từ một bữa cơm.

Một ca nước.

Một lần giúp nhau làm việc.

Một lần dìu nhau qua đoạn đường khó.

Rồi đến khi chiến tranh kết thúc, những điều ấy không mất.

Người trẻ năm xưa trở thành người già.

Nhưng một người gặp khó, những người khác vẫn tìm đến.

Có lẽ đó là sức mạnh sâu nhất của những năm tháng cùng nhau đi qua gian khổ.

Bà Lâm không chỉ hỗ trợ tiền.

Bà còn đứng ra vận động.

Người cựu TNXP này góp một ít.

Người kia góp công.

Hội cựu TNXP tỉnh hỗ trợ thêm.

Rồi cả nhóm cùng bắt tay vào xây.

Người ngoài có thể nhìn thấy một căn nhà mới.

Nhưng những người trong cuộc nhìn thấy một điều khác: tình đồng đội đã sống qua thời gian.

Ngày trước, họ cùng làm đường để bảo đảm giao thông.

Ngày nay, họ cùng làm nhà để đồng đội có chỗ sống.

Một công việc sau chiến tranh nghe có vẻ rất đời thường.

Nhưng chính những công việc đời thường ấy mới cho thấy một thế hệ đã đem tinh thần của thời chiến vào thời bình như thế nào.

Hồ Thị Lâm sau này tiếp tục tham gia công tác Hội và các hoạt động của địa phương. Bà không chỉ chăm lo cho đồng đội mà còn là một phần của phong trào cựu TNXP Diễn Đoài, nơi nhiều người vẫn tích cực đóng góp cho cộng đồng. (baonghean.vn)

Có một điều tôi rất thích ở những câu chuyện như thế.

Họ không nói: “Chúng tôi đã hy sinh.”

Họ chỉ làm.

Không cần kể công.

Không cần nhắc mình đã từng chịu đựng những gì.

Họ coi việc giúp đồng đội là điều bình thường.

Có lẽ bởi trong chiến tranh, họ đã quen với việc ai đó gặp khó thì mình đưa tay ra.

Những năm tháng ấy đã dạy họ rằng một người không thể sống một mình.

Và đến thời bình, nguyên tắc ấy vẫn còn.

Một ngày nào đó, bà Lâm có thể đi qua căn nhà mới của bà Bảo.

Bà nhìn thấy mái nhà đã chắc chắn.

Thấy cửa đã đóng kín.

Thấy người đồng đội có thể yên tâm hơn.

Bà không cần ai cảm ơn.

Có lẽ bà chỉ nghĩ:

“Thế là được rồi.”

Đó là thứ ngôn ngữ rất đặc biệt của những người từng đi qua gian khổ.

“Thế là được rồi.”

Không cần nhiều hơn.

Không cần người khác nói nhiều.

Chỉ cần đồng đội có chỗ ở.

Có bữa cơm.

Có cuộc sống bình yên.

Là đủ.

Ngày nay, Hùng Châu đang đổi thay. Những thế hệ mới lớn lên, có cơ hội học tập và làm việc trong một xã hội không còn chiến tranh. Nhiều người trẻ có thể không biết Hồ Thị Lâm là ai.

Nhưng câu chuyện của bà vẫn đáng được kể.

Bởi nó cho thấy “thời hoa lửa” không kết thúc khi tiếng súng ngừng.

Nó còn sống trong cách những người trở về đối xử với nhau.

Trong tinh thần không bỏ lại đồng đội.

Trong thói quen giúp nhau.

Trong những con đường.

Những căn nhà.

Những việc làm nhỏ.

Chiến tranh đã lùi lại rất xa.

Nhưng những người đi qua chiến tranh vẫn mang trong mình một thứ rất đẹp:

Biết thương người bên cạnh.

Hồ Thị Lâm là một người như thế.

Một cô gái từng đi qua tuổi trẻ trong chiến tranh.

Một người phụ nữ trở về với quê hương.

Và một người đồng đội vẫn giữ bếp lửa nghĩa tình cho đến những năm tháng sau này.