NGƯỜI GIỮ CĂN CỨ BÃI SẬY

NGƯỜI GIỮ CĂN CỨ BÃI SẬY

Nếu vùng núi có những căn cứ dựa vào rừng sâu và địa hình hiểm trở thì ở đồng bằng Bắc Bộ cuối thế kỷ XIX, có một căn cứ đặc biệt: Bãi Sậy.

Nơi đây là vùng đầm lầy, lau sậy um tùm thuộc Hưng Yên.

Và người gắn bó với cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy trong giai đoạn phát triển mạnh nhất là Nguyễn Thiện Thuật.

Nguyễn Thiện Thuật sinh năm 1844 tại Xuân Dục, Mỹ Hào, Hưng Yên.

Ông xuất thân trong một gia đình nhà nho và có tài văn võ.

Khi phong trào chống Pháp phát triển, Nguyễn Thiện Thuật tham gia hoạt động và trở thành một trong những thủ lĩnh quan trọng của phong trào Cần Vương.

Từ năm 1885, ông giữ vai trò lãnh đạo cao nhất của nghĩa quân Bãi Sậy.

Bãi Sậy không phải một thành lũy kiên cố bằng đá.

Đó là một vùng đất đầy lau sậy, đầm hồ và những lối đi quanh co.

Chính địa hình ấy trở thành lợi thế của nghĩa quân.

Nguyễn Thiện Thuật tổ chức lực lượng dựa vào địa hình tự nhiên.

Nghĩa quân đào hào.

Đặt cạm bẫy.

Xây dựng các điểm trú quân.

Từ căn cứ Bãi Sậy, lực lượng nghĩa quân mở rộng hoạt động ra nhiều khu vực đồng bằng Bắc Bộ.

Họ đánh vào các tuyến giao thông và những vị trí quân sự của đối phương.

Tháng 9/1885, cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy bùng nổ mạnh.

Đêm 28 rạng sáng 29/9/1885, Nguyễn Thiện Thuật trực tiếp chỉ huy nghĩa quân tấn công thành Hải Dương.

Nghĩa quân chiếm được thành trong thời gian ngắn nhưng do lực lượng yếu nên sau đó phải rút lui.

Quân Pháp sau đó mở nhiều cuộc càn quét vào căn cứ.

Nhưng Nguyễn Thiện Thuật không đối đầu theo cách cố định.

Khi đối phương tiến vào, nghĩa quân tận dụng địa hình.

Khi đối phương sơ hở, nghĩa quân tổ chức tập kích.

Một cuộc chiến ở vùng đồng bằng trở thành cuộc đấu trí giữa một bên có vũ khí và lực lượng mạnh hơn với một bên dựa vào địa hình, sự cơ động và sự hỗ trợ của dân cư địa phương.

Cuộc khởi nghĩa kéo dài nhiều năm.

Đến năm 1892, phong trào Bãi Sậy mới dần tan rã.

Nguyễn Thiện Thuật sau đó rời Việt Nam và tiếp tục hoạt động ở nước ngoài.

Ông mất năm 1926.

Nhưng tên tuổi của ông vẫn gắn với Bãi Sậy – một trong những trung tâm chống Pháp lớn của phong trào Cần Vương cuối thế kỷ XIX.

Ngày nay, những vùng đất từng là căn cứ Bãi Sậy đã thay đổi rất nhiều.

Những đầm lầy và bãi lau năm xưa đã trở thành những làng quê, cánh đồng và khu dân cư.

Nhưng ký ức về những người từng chiến đấu ở đó vẫn còn trong các di tích và câu chuyện lịch sử.

Điều câu chuyện để lại:

Nguyễn Thiện Thuật cho thấy sức mạnh của sự chủ động và khả năng thích ứng với hoàn cảnh. Trong cuộc sống hôm nay, thanh niên cũng cần biết nhìn vào điều kiện thực tế, phát huy thế mạnh của mình, không ngại khó và luôn tìm cách biến khó khăn thành động lực để tiến lên.

Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia – “Nguyễn Thiện Thuật – Linh hồn của cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy”; “9/1885 – Bùng nổ cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy”.