Người giữ cầu Tùng Cốc giữa mưa bom
Trong ký ức về Ngã ba Đồng Lộc, người ta thường nhắc đến 10 cô gái TNXP, những người phá bom, những người lái máy gạt hay những chiến sĩ dẫn đường. Nhưng cách Ngã ba không xa còn có một địa danh gắn với rất nhiều câu chuyện chiến đấu: cầu Tùng Cốc.
Đây là cây cầu nằm trên Quốc lộ 15A, tuyến đường quan trọng đưa người và hàng hóa từ hậu phương vào chiến trường. Chính vì vậy, Tùng Cốc cũng trở thành mục tiêu đánh phá của máy bay Mỹ.
Trong hoàn cảnh đó, Võ Triều Chung cùng đồng đội đã bám trụ tại khu vực cầu, thực hiện nhiệm vụ chiến đấu và bảo vệ tuyến giao thông. Mỗi khi bom đạn đánh xuống, đường bị phá, nhiệm vụ của họ lại bắt đầu: kiểm tra hiện trường, khắc phục hư hỏng, bảo đảm cầu và đường có thể tiếp tục sử dụng.
Điều đáng nói là tại Đồng Lộc, không có khái niệm “an toàn tuyệt đối”.
Máy bay có thể quay lại bất cứ lúc nào. Bom có thể tiếp tục trút xuống ngay sau khi mặt đường vừa được sửa xong. Một đoàn xe vừa đi qua, những người làm nhiệm vụ phía sau lại phải chuẩn bị cho một đợt đánh phá mới.
Bởi vậy, giữ được một cây cầu, giữ được một đoạn đường cũng đồng nghĩa với việc giữ được mạch vận chuyển ra tiền tuyến.
Cầu Tùng Cốc sau này đi vào thơ ca. Nhà thơ Phạm Tiến Duật từng viết về nơi đây:
“Tùng Cốc, Tùng Cốc, Tùng Cốc, Tùng Cốc…”
Những câu thơ ấy gợi lại hình ảnh những đoàn xe vẫn tiến về phía trước trong khi phía trước là Ngã ba Đồng Lộc – nơi “đêm bom rơi pháo sáng đầy trời” nhưng những chuyến xe vẫn tiếp tục ra vào.
Câu chuyện về Võ Triều Chung vì thế không chỉ là câu chuyện về một người lính.
Đó còn là câu chuyện về cây cầu, con đường và những con người đã đứng phía sau để bảo vệ từng chuyến xe.
Giữa chiến trường khốc liệt, họ hiểu rằng nếu cầu bị phá, đường bị tắc thì hàng hóa không thể đến tiền tuyến, thương binh không thể được đưa về, những đoàn quân không thể tiếp tục hành quân.
Vì vậy, sau mỗi trận bom, khi tiếng máy bay vừa xa, họ lại lao ra mặt đường.
Bom phá – ta sửa. Đường bị cắt – ta nối. Cầu bị đánh – ta khắc phục.
Chính sự kiên cường ấy đã góp phần làm nên sức sống của tuyến đường Đồng Lộc trong những năm tháng chiến tranh. Tư liệu của Báo Hà Tĩnh cho biết tại khu vực Đồng Lộc, nhiều lực lượng gồm công nhân giao thông, TNXP, dân quân và bộ đội cùng phối hợp bảo đảm giao thông; trong đó có những tổ máy gạt, đội rà phá bom và các đơn vị TNXP hoạt động ngày đêm.
